داشتن یک جعبه ابزار کامل برای موتورسیکلت فقط برای تعمیرکارها ضروری نیست؛ بعضی تنظیمات و تعمیرات ساده را می‌توان با چند آچار مناسب در خانه یا حتی کنار جاده انجام داد. انتخاب ابزار درست، هم سرعت کار را بیشتر می‌کند و هم احتمال آسیب دیدن مهره‌ها و قطعات را کاهش می‌دهد. در این مطلب با مهم‌ترین آچارهای مورد نیاز موتورسیکلت آشنا می‌شویم تا بتوانید جعبه ابزار خود را کاربردی‌تر و کامل‌تر کنید.
۱- آچار تخت؛ ابزار ساده اما ضروری
آچار تخت یکی از ابزارهای پایه در جعبه ابزار موتورسیکلت است و برای باز و بسته کردن بسیاری از مهره‌ها و پیچ‌های شش‌گوش کاربرد دارد. این آچار معمولاً دو سر با اندازه‌های متفاوت دارد و به دلیل طراحی باریک، در فضاهایی که دسترسی به مهره دشوار است، عملکرد مناسبی ارائه می‌دهد. برای کارهای معمول مانند باز کردن برخی اتصالات، تنظیم قطعات و انجام تعمیرات سبک، داشتن چند اندازۀ پرکاربرد آچار تخت بسیار مفید است.
هنگام خرید این نوع از آچار های مورد نیاز موتور سیکلت، به کیفیت ساخت و دقت ابعاد آن توجه کنید. آچاری که دقیقاً روی مهره قرار نگیرد، ممکن است در اثر فشار باعث خوردگی گوشه‌های آن شود. اندازه‌های مختلف این نوع آچار در یک مجموعه معمولاً شامل موارد زیر هستند.
- ۸ و ۱۰ میلی‌متر برای پیچ‌ها و مهره‌های کوچک
- ۱۲ و ۱۳ میلی‌متر برای بسیاری از اتصالات متوسط
- ۱۴، ۱۵ و ۱۷ میلی‌متر برای اتصالات بزرگ‌تر
- اندازه‌های بزرگ‌تر برای برخی قطعات خاص موتورسیکلت
۲- آچار آلن؛ برای پیچ‌های شش‌گوش داخلی
بسیاری از قطعات موتورسیکلت با پیچ‌های آلن به یکدیگر متصل شده‌اند. برای باز کردن این پیچ‌ها به آچار آلن نیاز دارید. این ابزار در اندازه‌های مختلف تولید می‌شود و معمولاً به شکل L ساخته شده است.
آچار آلن برای باز کردن برخی پیچ‌های بدنه، قطعات تزئینی، بخش‌هایی از سیستم ترمز و دیگر اتصالات مورد استفاده قرار می‌گیرد. داشتن یک ست کامل آلن بهتر از خرید چند اندازۀ محدود است؛ زیرا اختلاف حتی یک اندازه می‌تواند باعث قرار نگرفتن صحیح ابزار داخل پیچ شود. برای جعبه ابزار موتورسیکلت بهتر است آچار آلن شامل چند اندازۀ مختلف باشد. به همین دلیل خرید ست آچار آلن می‌تواند انتخابی منطقی‌تر محسوب شود.
۳- آچار رینگی؛ مناسب برای باز کردن مهره‌های سفت
آچار رینگی به دلیل در برگرفتن کامل مهره، تماس بیشتری با سطوح آن ایجاد می‌کند و برای باز کردن پیچ‌هایی که محکم شده‌اند، معمولاً انتخاب مطمئن‌تری نسبت به آچار تخت است. این ابزار برای کارهایی مانند باز کردن برخی اتصالات موتور، قطعات بدنه و بخش‌های مختلف شاسی کاربرد دارد.
در جعبه ابزار موتورسیکلت، داشتن آچارهای رینگی در اندازه‌های پرکاربرد می‌تواند بسیار مفید باشد؛ به خصوص زمانی که با مهرۀ سفتی مواجه می‌شوید که استفاده از آچار تخت روی آن احتمال لغزش دارد. هنگام انتخاب آچار رینگی به این موارد توجه کنید.
- اندازه دقیق دهانۀ آچار
- کیفیت و سختی فولاد
- ضخامت مناسب برای تحمل فشار
- طراحی مناسب برای دسترسی به فضاهای محدود
- وجود اندازه‌های مختلف در یک ست
۴- آچار بکس و دسته بکس؛ انتخابی کاربردی برای تعمیرات
آچار بکس از مهم‌ترین ابزارهایی است که می‌توانید به جعبه ابزار موتورسیکلت اضافه کنید. سری‌های بکس در اندازه‌های مختلف روی دسته قرار می‌گیرند و به دلیل قرارگیری کامل روی مهره، امکان اعمال نیرو را با کنترل مناسبی فراهم می‌کنند. دسته بکس نیز بسته به نوع طراحی می‌تواند برای باز و بسته کردن سریع پیچ‌ها یا اعمال نیروی بیشتر استفاده شود.
داشتن یک ست بکس کامل باعث می‌شود برای هر اندازه مهره مجبور نباشید یک آچار جداگانه همراه داشته باشید. اگر قصد انجام تعمیرات بیشتری روی موتورسیکلت دارید، بهتر است سراغ مجموعه‌ای بروید که علاوه بر بکس‌های متداول، رابط و دسته جغجغه‌ای نیز داشته باشد. یک ست بکس کاربردی می‌تواند شامل موارد زیر باشد.
- سری‌های بکس در اندازه‌های مختلف
- دستۀ جغجغه‌ای
- رابط کوتاه و بلند
- دسته یا رابط افزایش طول
- بکس مناسب پیچ‌های شش‌گوش
در زمان بررسی قیمت آچار بکس کامل، به وجود دستۀ جغجغه‌ای توجه داشته باشید. زیرا دستۀ جغجغه‌ای به ویژه در فضاهای محدود بسیار کاربردی است و می‌توانید بدون خارج کردن کامل بکس از روی مهره، جهت چرخش آن را تغییر دهید.
۵- آچار شمع؛ ابزار مهم برای سیستم احتراق
شمع یکی از قطعات مهم موتور است و برای بررسی یا تعویض آن باید از آچار شمع مناسب استفاده کنید. به همین دلیل باید این ابزار را در لیست آچار های موتور سیکلت قرار داد. آچار شمع به گونه‌ای طراحی شده که بتواند شمع را در فضای نسبتاً محدود سر سیلندر باز و بسته کند.
اندازۀ آچار شمع بین موتورسیکلت‌های مختلف یکسان نیست؛ بنابراین قبل از خرید باید اندازه شمع استفاده شده در موتورسیکلت خود را بررسی کنید. آچار شمع مناسب باید شمع را به خوبی دربر بگیرد تا هنگام باز کردن یا بستن، احتمال آسیب دیدن آن کاهش پیدا کند.
۶- آچار فرانسه؛ ابزار کمکی برای مواقع ضروری
آچار فرانسه جایگزین تمام آچارهای تخصصی نیست، اما حضور آن در جعبه ابزار می‌تواند در شرایط اضطراری مفید باشد. اندازۀ دهانۀ این آچار قابل تنظیم است و می‌توان آن را برای مهره‌هایی با ابعاد مختلف به کار برد.
بااین‌حال، استفاده از آچار فرانسه برای باز کردن مهره‌های بسیار سفت یا انجام تعمیرات حساس همیشه انتخاب مناسبی نیست؛ زیرا اگر دهانۀ آن به درستی روی مهره تنظیم نشود، امکان لغزش و آسیب دیدن گوشه‌های مهره وجود دارد.
۷- آچار ترکمتر؛ برای بستن دقیق پیچ‌ها
اگر قصد دارید تعمیرات جدی‌تر یا سرویس‌های دقیق‌تری انجام دهید، آچار ترکمتر یکی از ابزارهایی است که ارزش اضافه شدن به جعبه ابزار شما را دارد. این آچار به شما اجازه می‌دهد پیچ یا مهره را با میزان گشتاور مشخصی سفت کنید.
سفت کردن بیش از حد برخی پیچ‌ها می‌تواند به رزوه، پیچ یا قطعه آسیب بزند و بستن بیش از حد شل نیز ممکن است باعث باز شدن اتصال در هنگام حرکت شود. به همین دلیل، در قسمت‌هایی که سازندۀ موتورسیکلت گشتاور مشخصی تعیین کرده است، استفاده از ترکمتر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. ترکمتر بیشتر برای موارد زیر کاربرد دارد.
- بستن پیچ‌های حساس موتور
- اتصالات مربوط به چرخ‌ها
- برخی قطعات سیستم ترمز
- قطعاتی که نیاز به گشتاور مشخص دارند
- تعمیرات دقیق و سرویس‌های تخصصی
در نهایت لازم به ذکر است که مهم‌تر از تعداد ابزارها، هماهنگی آن‌ها با موتورسیکلت شماست. قبل از خرید یک ست آچار، اندازه پیچ‌ها و مهره‌های بخش‌های مختلف موتورسیکلت را بررسی کنید تا ابزارهایی تهیه کنید که واقعاً مورد استفاده قرار می‌گیرند. کیفیت ساخت، مقاومت در برابر خوردگی و طراحی مناسب دسته نیز از عواملی هستند که هنگام تکمیل جعبه ابزار نباید نادیده گرفته شوند.
