روغن های گیاهی برای پوست و مو

وقتی صحبت از روغن های گیاهی برای پوست و مو می شود، معمولاً همه آنها در یک گروه قرار می گیرند؛ در حالی که از نظر ترکیب اسیدهای چرب، ویسکوزیته، پایداری در برابر اکسیداسیون، حس روی پوست و حتی رفتارشان در یک فرمولاسیون آرایشی تفاوت قابل توجهی دارند. روغن های گیاهی می توانند با ایجاد لایه ای روی سطح پوست، کاهش تبخیر آب از سطح پوست، بهبود نرمی و انعطاف پذیری مو، تغییر حس و پخش شوندگی محصول و انتقال برخی ترکیبات چربی دوست، نقش های متفاوتی در یک فرآورده مراقبتی داشته باشند.

روغن نارگیل

روغن نارگیل به دلیل سهم قابل توجه اسیدهای چرب اشباع، از نظر پایداری اکسیداتیو با بسیاری از روغن های غنی از اسیدهای چرب غیراشباع تفاوت دارد. روغن نارگیل می تواند به کاهش از دست رفتن پروتئین مو کمک کند. در محصولات پوستی نیز بیشتر به عنوان یک ترکیب نرم کننده و ایجاد کننده اثر انسدادی به کار می رود؛ یعنی می تواند با کاهش تبخیر آب از سطح پوست، به حفظ رطوبت کمک کند.

روغن آرگان

روغن آرگان از هسته میوه درخت آرگان به دست می آید. بخش عمده تری گلیسریدهای آن را اسیدهای چرب غیر اشباع تشکیل می دهند و در کنار آن، ترکیبات غیرصابونی مانند توکوفرول ها و فیتواسترول ها نیز در روغن وجود دارند. آرگان بیشتر در محصولاتی مورد توجه قرار دارد که هدف آن ها ایجاد حس نرمی، بهبود حالت ظاهری مو و نرم کنندگی پوست است. در محصولات مو، روغن آرگان را می توان در سرم ها، روغن های مراقبتی، ماسک ها و برخی محصولات مخصوص موهای خشک یا وز دید.

روغن جوجوبا

ماده حاصل از دانه جوجوبا از نظر شیمیایی عمدتاً موم های مایع است، نه تری گلیسریدهای معمول روغن های گیاهی. همین ویژگی باعث شده در محصولات مراقبت از پوست، مرطوب کننده ها، محصولات لب و فرآورده های مراقبت از مو کاربرد پیدا کند. بافت جوجوبا معمولاً سبک و پخش شوندگی آن مناسب است. 

روغن کرچک

روغن کرچک به دلیل درصد بالای اسید ریسینولئیک در میان روغن های گیاهی ویژگی منحصر به فردی دارد. ویسکوزیته آن نیز نسبت به بسیاری از روغن های رایج بالاتر است. این روغن در محصولات مراقبت از مو، برخی فرآورده های پوست و محصولات لب کاربرد دارد. یکی از مزیت های عملی آن همین قابلیت ایجاد فیلم و افزایش حس نرم کنندگی است.

روغن زیتون

روغن زیتون به ویژه به دلیل سهم بالای اسید اولئیک، یک روغن گیاهی نسبتاً غنی محسوب می شود و در محصولات مراقبت از پوست و مو کاربرد دارد. ترکیبات غیرصابونی مانند اسکوالن، توکوفرول ها و برخی ترکیبات فنولی نیز می توانند بخشی از ویژگی های آن را توضیح دهند.

روغن هسته انگور

روغن هسته انگور در مقایسه با روغن های غنی تر، معمولاً حس سبک تری ایجاد می کند و به همین دلیل در برخی محصولات مراقبت از پوست و مو مورد استفاده قرار می گیرد. اسید لینولئیک سهم قابل توجهی از ترکیب اسیدهای چرب آن را تشکیل می دهد.

روغن آووکادو

روغن آووکادو انتخاب مناسبی برای زمانی است که فرمولاسیون به یک روغن نسبتاً غنی با خاصیت نرم کنندگی نیاز دارد. این روغن حاوی اسیدهای چرب و بخش غیرصابونی قابل توجهی است و در محصولات مراقبت از پوست، مورد استفاده قرار می گیرد. در محصولات مو نیز می تواند در ماسک ها، روغن های مراقبتی و فرمول های مخصوص موهای خشک به کار رود.

روغن رزهیپ

روغن رزهیپ که از دانه های برخی گونه های رز، به ویژه Rosa rubiginosa و Rosa canina، به دست می آید، بیشتر در محصولات تخصصی مراقبت از پوست دیده می شود. این روغن حاوی اسیدهای چرب غیراشباع و ترکیبات غیرصابونی مختلف است و به همین دلیل در فرمولاسیون های مراقبت از پوست، سرم ها و محصولات نرم کننده مورد توجه قرار گرفته است.

روغن سیاه دانه

روغن سیاه دانه از دانه Nigella sativa تهیه می شود و علاوه بر اسیدهای چرب، ترکیباتی مانند تیموکینون دارد که در مطالعات آزمایشگاهی و پژوهشی مورد توجه قرار گرفته اند. به همین دلیل در برخی محصولات مراقبت از پوست و مو به عنوان یک روغن گیاهی با ترکیبات فعال استفاده می شود.

روغن گل مغربی

روغن گل مغربی از دانه های Oenothera biennis به دست می آید و به دلیل وجود مقدار قابل توجه اسید لینولئیک و گاما-لینولنیک اسید (GLA) شناخته می شود. همین پروفایل اسیدهای چرب باعث شده این روغن در برخی محصولات مراقبت از پوست، به ویژه فرآورده هایی که بر نرم کنندگی و پشتیبانی از عملکرد سد پوستی تمرکز دارند، مورد استفاده قرار گیرد.

روغن بادام شیرین

روغن بادام شیرین از بادام شیرین استخراج می شود و به دلیل خواص مرطوب کنندگی و نرم کنندگی اش در محصولات مراقبت از پوست کاربرد دارد. این روغن سرشار از ویتامین E و اسید های چرب ضروری مانند اسید اولئیک و لینولئیک است.

روغن بادام تلخ

روغن بادام تلخ حاوی ویتامین E و اسید های چرب است که به تغذیه پوست سر و تقویت فولکول های مو کمک می کند. از آن در تولید محصولاتی مانند کرم دور چشم، بالم لب و ماسک های صورت استفاده می شود.

هنگام انتخاب روغن گیاهی برای پوست و مو به چه نکاتی توجه کنیم؟

انتخاب روغن مناسب فقط با مقایسه نام چند روغن و خواص عمومی آنها انجام نمی شود. یک روغن گیاهی ممکن است از نظر ترکیب اسیدهای چرب برای یک فرمول جذاب باشد، اما از نظر پایداری، حس پوستی، ویسکوزیته یا سازگاری با سایر مواد، انتخاب مناسبی برای محصول مورد نظر نباشد. حتی نوع امولسیون و ساختار نهایی محصول می تواند روی حسی که روغن ایجاد می کند اثر بگذارد. پژوهش های فرمولاسیونی نیز نشان داده اند که انتخاب امولینت می تواند روی ویژگی هایی مانند رئولوژی، پخش شوندگی، چسبندگی، بافت و عملکرد نهایی کرم اثر بگذارد.

1. ابتدا نوع پوست یا مو را مشخص کنید

2. به بافت و ویسکوزیته توجه کنید

3. پایداری در برابر اکسیداسیون را نادیده نگیرید

4. روش استخراج و فرآوری هم مهم است

5. کیفیت ماده اولیه را از ادعاهای بازاری جدا کنید

برای هر نوع پوست و مو کدام روغن گیاهی مناسب تر است؟

انتخاب روغن زمانی ساده تر می شود که نیاز اصلی محصول یا مصرف کننده مشخص باشد. یک روغن ممکن است برای پوست خشک گزینه مناسبی باشد، اما همان روغن در محصولی که باید حس بسیار سبکی داشته باشد، انتخاب اول نباشد. در مورد مو نیز ضخامت ساقه، میزان خشکی، آسیب دیدگی و نوع محصول تعیین می کند کدام روغن عملکرد مطلوب تری داشته باشد.

برای پوست خشک

در پوست خشک، هدف فقط اضافه کردن یک روغن به سطح پوست نیست؛ مسئله اصلی کاهش زبری، بهبود انعطاف پذیری و کمک به کاهش از دست رفتن آب از سطح پوست است. به همین دلیل روغن های گیاهی می توانند در کنار مواد مرطوب کننده و سایر نرم کننده ها، بخشی از سیستم مراقبت از پوست خشک را تشکیل دهند. روغن هایی مانند آووکادو، زیتون، آرگان و نارگیل به دلیل ایجاد حس نرم کنندگی و غنای بیشتر، در چنین محصولاتی مورد توجه قرار می گیرند.

برای پوست هایی که بافت چرب را نمی پسندند

در محصولات مخصوص پوست هایی که بافت سنگین را تحمل نمی کنند، انتخاب روغن باید بیشتر بر اساس حس نهایی فرمول انجام شود. جوجوبا و هسته انگور از جمله گزینه هایی هستند که در برخی فرمول های سبک مورد استفاده قرار می گیرند.

برای ساقه موی خشک و زبر

در موهای خشک، زبر یا آسیب دیده، روغن ها بیشتر از آنکه نقش «درمان» داشته باشند، برای بهبود وضعیت سطح مو، کاهش اصطکاک و افزایش نرمی و درخشندگی ظاهری مورد استفاده قرار می گیرند. روغن نارگیل در این زمینه جایگاه متفاوتی دارد. آرگان، آووکادو، زیتون و کرچک نیز می توانند در محصولات مخصوص موهای خشک استفاده شوند.

برای موهای نازک

برای موهای نازک، استفاده از مقدار زیاد روغن الزاماً به معنی مراقبت بهتر نیست. محصولی که روی ساقه مو باقیمانده سنگین ایجاد کند، ممکن است ظاهر مو را چرب یا کم حجم نشان دهد. در چنین شرایطی، روغن هایی مانند جوجوبا یا هسته انگور می توانند گزینه های قابل بررسی باشند.

برای محصولاتی که هدف آنها مراقبت از پوست است، نه درمان بیماری

این تمایز در مورد روغن های گیاهی اهمیت زیادی دارد. وجود ترکیبات زیست فعال در یک روغن به این معنی نیست که می توان آن را جایگزین درمان پزشکی دانست. برای مثال، رزهیپ یا سیاه دانه ممکن است در محصولات مراقبت از پوست استفاده شوند. همین نگاه درباره سایر ترکیبات طبیعی نیز صدق می کند. در کنار روغن های گیاهی، موادی مانند کافور نیز در بعضی فرآورده های موضعی به کار می روند.

کیفیت و نگهداری روغن های گیاهی؛ نکاتی که نباید نادیده گرفت

کیفیت یک روغن گیاهی فقط با نام گیاه یا ظاهر شفاف آن مشخص نمی شود. روغن های گیاهی ممکن است به دلیل تفاوت در منشأ، روش استخراج، درجه تصفیه، شرایط نگهداری یا میزان اکسیداسیون، عملکرد یکسانی در محصول نهایی نداشته باشند.

عدد پراکسید؛ شاخصی مهم برای بررسی اکسیداسیون

اکسیداسیون یکی از مهمترین چالش ها در نگهداری روغن های گیاهی است. در مراحل اولیه اکسیداسیون، ترکیباتی مانند هیدروپراکسیدها تشکیل می شوند و عدد پراکسید می تواند برای ارزیابی این مرحله از تخریب اکسیداتیو مورد استفاده قرار گیرد.

نور، گرما و اکسیژن دشمن روغن های حساس هستند

شرایط نگهداری می تواند سرعت افت کیفیت روغن را به شکل قابل توجهی تغییر دهد. تماس مداوم با اکسیژن، قرار گرفتن در معرض نور و دمای بالا از عواملی هستند که می توانند روند اکسیداسیون را تسریع کنند.

رنگ و بو را جدی بگیرید

تغییر محسوس در بوی روغن، ایجاد بوی تند یا نامطبوع و تغییر غیرعادی رنگ می تواند نشانه ای از افت کیفیت یا اکسیداسیون باشد.

«پرس سرد» به تنهایی معیار کیفیت نیست

عبارت «پرس سرد» در بازار روغن های گیاهی بسیار رایج است، اما نباید آن را معادل «بهترین کیفیت برای هر کاربرد» دانست. روش استخراج یکی از عوامل تعیین کننده ویژگی روغن است و انتخاب بین روغن تصفیه شده و انواع کمتر فرآوری شده باید بر اساس کاربرد نهایی انجام شود.

نقش روغن های گیاهی در فرمولاسیون محصولات پوست و مو

روغن گیاهی در یک محصول آرایشی لزوماً فقط برای «چرب کردن» یا نرم کردن پوست و مو اضافه نمی شود. بسته به نوع روغن و ساختار فرمول، می تواند بخشی از فاز روغنی باشد، روی ویژگی های حسی محصول اثر بگذارد، به کاهش زبری و اصطکاک کمک کند یا در ایجاد یک لایه نرم کننده روی پوست و ساقه مو نقش داشته باشد.

روغن گیاهی در کرم و لوسیون

در کرم ها و لوسیون ها، روغن بخشی از فاز چرب را تشکیل می دهد و انتخاب آن می تواند روی پخش شوندگی، غنای محصول، نرمی پس از استفاده و حس چربی باقیمانده اثر بگذارد.

روغن های گیاهی در محصولات مراقبت از مو

در محصولات مو، روغن می تواند روی لغزندگی، اصطکاک، نرمی و ظاهر ساقه مو اثر بگذارد. این نقش به خصوص در محصولات مخصوص موهای خشک، زبر یا مستعد گره خوردن اهمیت پیدا می کند. اما باید میان مراقبت از ساقه مو و درمان مشکلات فولیکولی تفاوت گذاشت.

مقایسه روغن های گیاهی پرکاربرد برای پوست و مو

سوالات متداول درباره روغن های گیاهی برای پوست و مو

نویسنده مطلب

Admin

نویسنده و گردآورنده مطالب سایت تاپ ناز؛ با تمرکز بر تهیه محتوای کاربردی، خواندنی و به‌روزرسانی مطالب برای کاربران.