صد سال به این سالها چگونه سه دهه از زندگی ایرانخانم را روایت میکند؟
فیلم «صد سال به این سالها» یکی از طولانیترین پروندههای بلاتکلیف سینمای ایران را پشت سر گذاشت. این اثر به نویسندگی و کارگردانی سامان مقدم در میانه دهه ۱۳۸۰ ساخته شد، اما برخلاف بسیاری از فیلمهای پربازیگر آن سالها به اکران عمومی نرسید. حضور فاطمه معتمدآریا، پرویز پرستویی، رضا کیانیان، علی قربانزاده، نگار جواهریان و چند بازیگر شناختهشده دیگر، فیلمبرداری محمود کلاری و موسیقی کارن همایونفر انتظارها را بالا برده بود؛ با این حال مخاطب عمومی نزدیک به دو دهه فرصت تماشای رسمی آن را پیدا نکرد.
در این مقاله از تاپناز، مشخصات کامل فیلم، خلاصه داستان بدون افشای پایان، روایت سه دهه زندگی شخصیت اصلی، بازیگران و عوامل، تاریخچه تولید، ماجرای پیچیده نمایش در جشنوارهها، دلیلهای مطرحشده برای جلوگیری از اکران، افتخارات فنی و نکاتی را که پیش از تماشای فیلم باید بدانید بررسی میکنیم. در مواردی که گزارشهای قدیمی و خبرهای تبلیغاتی جدید با یکدیگر اختلاف دارند، ترتیب زمانی بر پایه منابع همزمان با رویداد توضیح داده شده است.
فهرست موضوعات این مطلب
مشخصات فیلم صد سال به این سالها در یک نگاه
اطلاعات پایه فیلم در جدول زیر آمده است. سال ۱۳۸۶ به عنوان سال تولید نهایی ثبت شده، اما فیلمبرداری از اواخر سال ۱۳۸۵ آغاز شده بود. همین تفاوت میان زمان شروع پروژه، تکمیل اثر و نخستین نمایش محدود، منشأ بخشی از تاریخهای متفاوتی است که در سایتها دیده میشود.
| مشخصه | اطلاعات |
|---|---|
| نام فیلم | صد سال به این سالها |
| نام اولیه پروژه | مادام |
| کشور و زبان | ایران، فارسی |
| ژانر | درام اجتماعی و تاریخی با ساختار ملودرام |
| نویسنده و کارگردان | سامان مقدم |
| تهیهکننده | مرتضی شایسته |
| مؤسسه تولید | هدایت فیلم |
| سال تولید | ۱۳۸۶؛ آغاز فیلمبرداری از اواخر ۱۳۸۵ |
| مدت زمان نسخه آنلاین | ۱۰۶ دقیقه |
| شخصیت محوری | ایران با بازی فاطمه معتمدآریا |
| بازه زمانی داستان | حدود سه دهه از زندگی یک زن ایرانی |
| مدیر فیلمبرداری | محمود کلاری |
| موسیقی متن | کارن همایونفر |
| تدوین | محمدرضا مویینی |
| نخستین نمایش محدودِ قابل استناد | بخش خارج از مسابقه جشنواره بیستوهشتم فجر در سال ۱۳۸۸ |
| شروع اکران آنلاین | پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸ |
| پلتفرم | بخش سینما آنلاین فیلمنت |
| رده سنی اعلامشده | مناسب افراد بیشتر از ۱۳ سال |
| امکانات دسترسپذیری | زیرنویس ویژه ناشنوایان |
زمان و نحوه اکران آنلاین فیلم
اکران آنلاین فیلم از پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ در فیلمنت آغاز شد. روابط عمومی این پلتفرم زمان شروع نمایش را ساعت ۶ عصر اعلام کرد و صفحه رسمی محتوا، مدت فیلم را یک ساعت و ۴۶ دقیقه ثبت کرده است. عبارت «سینما آنلاین» معمولاً به بخشی گفته میشود که فیلم برای دورهای مشخص و با شرایط تماشای اعلامشده از سوی پلتفرم عرضه میشود؛ بنابراین هزینه، مدت دسترسی یا شیوه خرید ممکن است در آینده تغییر کند و باید در همان صفحه رسمی کنترل شود.
برای نسخه آنلاین زیرنویس ویژه ناشنوایان در نظر گرفته شده است. این نکته در خبر رسمی عرضه فیلم تصریح شد و از معدود اطلاعاتی است که در بسیاری از معرفیهای کوتاه بازنشرشده حذف شده بود. فیلمنت همچنین رده سنی بالای ۱۳ سال را ثبت کرده است؛ موضوعی که با فضای تاریخی، مرگ، جنگ، فشارهای خانوادگی و مضمونهای اجتماعی فیلم ارتباط دارد.
تاریخچه ساخت و مسیر پرپیچوخم نمایش
پروژه «صد سال به این سالها» در ابتدا با نام موقت «مادام» شناخته میشد. فیلمبرداری از اواخر سال ۱۳۸۵ آغاز شد و بخشهایی از کار در استان گیلان انجام گرفت. سامان مقدم در گفتوگویی همزمان با تولید توضیح داده بود که فیلم حدود سی سال از زندگی یک زن پرتلاش را دنبال میکند. این توضیح اولیه نشان میدهد ساختار تاریخی و تمرکز بر شخصیت زن، از مرحله شکلگیری پروژه در مرکز ایده بوده است و بعداً برای توجیه حاشیهها به فیلم اضافه نشده است.
درباره نخستین نمایش فیلم، منابع جدید یکسان نیستند. بعضی خبرهای تبلیغاتی سال ۱۴۰۵ نوشتهاند اثر در جشنواره فجر ۱۳۸۶ نمایش داده شد، اما گزارشهای نزدیک به زمان رویداد و اظهارات بعدی پرویز پرستویی و تهیهکننده، مسیر دیگری را نشان میدهد: فیلم پس از حدود دو سال بلاتکلیفی، در سال ۱۳۸۸ مجوز نمایش محدود گرفت و در بخش خارج از مسابقه بیستوهشتمین جشنواره فجر نمایش داده شد. مقاله حاضر بر همین خط زمانی متکی است، زیرا با گزارشهای همزمان و جزئیات روند جشنواره تطابق بیشتری دارد.
فیلم پس از آن نمایش محدود، بارها تا آستانه اکران رفت. خبرهایی درباره صدور پروانه نمایش، انجام اصلاحات، وعده اکران عمومی و حتی برنامهریزی برای عرضه آنلاین منتشر شد، اما هیچکدام تا مرداد ۱۴۰۵ به دسترسی گسترده مخاطبان منجر نشد. این وضعیت باعث شد نام فیلم بهتدریج در کنار آثار موسوم به «توقیفی» قرار گیرد؛ هرچند از نظر اداری، تعبیر دقیقتر در دورههایی این بود که فیلم پروانه نمایش داشته اما اجازه اکران عملی پیدا نکرده است.
خلاصه داستان فیلم صد سال به این سالها
داستان درباره زنی به نام ایران با بازی فاطمه معتمدآریا است. او در آغاز در کنار همسرش رفیع، با بازی رضا کیانیان، زندگی نسبتاً آرامی دارد. حوادث سیاسی و اجتماعی کشور بهتدریج وارد فضای خصوصی خانواده میشوند و مسیر زندگی ایران را تغییر میدهند. فیلم به جای آنکه تاریخ را صرفاً از زاویه شخصیتهای سیاسی یا رویدادهای رسمی نشان دهد، تأثیر تحولهای بزرگ بر خانه، ازدواج، فرزند، معیشت و حافظه یک زن را دنبال میکند.
روایت در حدود سه دهه پیش میرود و با پرشهای زمانی، ایران را در سنین و موقعیتهای مختلف نشان میدهد. انقلاب سال ۱۳۵۷، جنگ ایران و عراق و سالهای بعد از جنگ فقط پسزمینه نیستند؛ هر دوره تصمیمها، فقدانها و مسئولیتهای تازهای برای شخصیت اصلی ایجاد میکند. فیلم بر دوام زندگی روزمره در دل بحران تأکید دارد: آدمها باید پس از هر حادثه دوباره خانه را اداره کنند، فرزندان را بزرگ کنند و با نتیجه انتخابهای گذشته روبهرو شوند.
برای جلوگیری از خراب شدن تجربه تماشا، جزئیات پایان و تمام روابط شخصیتها در این بخش گفته نمیشود. آنچه میتوان بدون افشای جدی بیان کرد این است که «صد سال به این سالها» قصه پیروزی سریع یا شکست ساده یک خانواده نیست. فیلم مجموعهای از فقدانها، سوءتفاهمها و مسئولیتهای ناخواسته را کنار هم قرار میدهد و از ایران میپرسد چگونه میتوان پس از چند بار فرو ریختن نظم شخصی، همچنان نقش مادر، همسر و ستون خانواده را ادامه داد.
روایت سه دهه از زندگی ایرانخانم
انتخاب یک زن به عنوان محور روایت تاریخی، فیلم را از الگوی رایج آثار مناسبتی و سیاسی جدا میکند. ایران نه ناظر بیرونی حوادث است و نه صرفاً قربانی منفعل آنها. او در هر مقطع مجبور است تصمیم بگیرد، از چیزی مراقبت کند و بار پیامدهایی را به دوش بکشد که همیشه نتیجه انتخاب خودش نیستند. همین ترکیب عاملیت و آسیبپذیری، شخصیت را از یک نماد تکبعدی فاصله میدهد.
دوره نخست روایت، فضای پیش از انقلاب و زندگی مشترک ایران و رفیع را میسازد. سامان مقدم برای قابلباور شدن این بخش به جزئیات خانه، خیابان، پوشش، وسایل، چاپخانه و روابط اجتماعی تکیه میکند. بخش دوم با التهاب انقلاب و سپس پیامدهای آن پیوند دارد. در بخشهای بعدی، جنگ و گذر زمان نسل جوانتر را وارد مرکز درام میکند و رابطه ایران با فرزندان و نزدیکانش اهمیت بیشتری مییابد.
این ساختار سهدههای باعث میشود چهرهپردازی، لباس، طراحی صحنه و تدوین نقش روایی پیدا کنند. تغییر سن ایران فقط با دیالوگ توضیح داده نمیشود؛ شکل صورت، بدن، پوشش، ریتم حرکت و نوع مواجهه او با محیط باید زمان سپریشده را منتقل کند. نامزدیهای فنی فیلم در جشن خانه سینما نیز نشان میدهد همین عناصر در زمان تولید مورد توجه حرفهای قرار گرفته بودند.
سریال دیوار به دیوار ۲؛ داستان و بازیگران یکی دیگر از آثار سامان مقدم و سریال زیر تیغ؛ همبازی شدن دوباره پرویز پرستویی، فاطمه معتمدآریا و آتیلا پسیانی را نیز مطالعه کنید.
چرا فیلم صد سال به این سالها توقیف شد؟
برای این پرسش یک پاسخ رسمی، واحد و مکتوب که تمام سالهای منع نمایش را توضیح دهد در دسترس عمومی نیست. همین نبود شفافیت، پرونده فیلم را پیچیده کرده است. مرتضی شایسته، تهیهکننده، در سال ۱۳۹۶ گفته بود فیلم پروانه نمایش دارد اما اجازه اکران ندارد. او تأکید کرد پس از پایان ساخت و طی مراحل اداری، مجوز دریافت شده بود ولی امکان نمایش عمومی فراهم نشد. بنابراین در بخش مهمی از این دوره، مشکل فقط «نداشتن پروانه» نبود، بلکه اجرا نشدن مجوز و مخالفتهای خارج از روند معمول اکران مطرح بود.
برداشت سیاسی از قصه مهمترین دلیل غیررسمی مطرحشده در رسانههاست. شخصیت اصلی «ایران» نام دارد و زندگی او در سه مقطع پیش از انقلاب، انقلاب و جنگ دنبال میشود. برخی منتقدان یا مدیران فرهنگی، مجموعه مصیبتهای این زن را به عنوان داوری منفی درباره تحولات سیاسی پس از انقلاب تفسیر کردند. در مقابل، پرویز پرستویی و دیگر عوامل فیلم بارها گفتهاند اثر تصویر زنی مقاوم و پایبند را ارائه میدهد و ارزشهای مرتبط با خانواده و دفاع مقدس را نادیده نمیگیرد.
نکته مهم این است که «علت توقیف» را نباید به یک جمله ساده کاهش داد. تغییر مدیران، پایان اعتبار پروانهها، درخواست اصلاحات، ملاحظات سیاسی، شرایط اکران و تردید نهادهای مختلف در دورههای گوناگون روی هم انباشته شدند. حتی زمانی که خبر رفع مشکل یا احتمال نمایش منتشر میشد، مرحله بعدی متوقف میماند. نتیجه عملی این فرایند آن بود که فیلم نزدیک به دو دهه از چرخه طبیعی عرضه، نقد و بازگشت سرمایه خارج شد.
این تأخیر برای بازیگران و سازندگان نیز هزینه فرهنگی داشت. نقشی که میتوانست در زمان مناسب بخشی از کارنامه علی قربانزاده، نگار جواهریان، علی شادمان یا امیرحسین آرمان دیده شود، زمانی به مخاطب رسید که مسیر حرفهای آنان کاملاً تغییر کرده بود. برای مطالعه پرونده هنری یکی از بازیگران اصلی میتوانید بیوگرافی پرویز پرستویی را در تاپناز بخوانید.
بازیگران فیلم صد سال به این سالها
فهرست بازیگران در منابع قدیمی و خبر رسمی اکران آنلاین کمی تفاوت دارد. جدول زیر نامهایی را گردآوری میکند که در مطلب اولیه، گزارشهای زمان تولید یا اطلاعیه رسمی فیلمنت ثبت شدهاند. برای بعضی نقشهای فرعی، نام دقیق شخصیت به صورت عمومی و قابل اتکا منتشر نشده است؛ بنابراین از نسبت دادن نقشهای حدسی خودداری شده است.
| بازیگر | توضیح یا جایگاه در فیلم |
|---|---|
| فاطمه معتمدآریا | بازیگر نقش ایران؛ شخصیت محوری روایت |
| رضا کیانیان | بازیگر نقش رفیع، همسر ایران |
| پرویز پرستویی | یکی از بازیگران اصلی فیلم |
| علی قربانزاده | در نقش پسر ایران و رفیع؛ شخصیتی مؤثر در مسیر درام |
| علی شادمان | از بازیگران نسل جوان فیلم در زمان تولید |
| نگار جواهریان | از چهرههای جوان گروه بازیگران در میانه دهه ۱۳۸۰ |
| هانیه توسلی | نام او در گزارشهای تولید و فهرستهای قدیمی بازیگران آمده است |
| امیرحسین آرمان | از بازیگران جوان فیلم |
| بهاره افشاری | از اعضای گروه بازیگران |
| پوریا پرستویی | از بازیگران فیلم |
| ابراهیم آبادی | بازیگر پیشکسوت گروه |
| پرویز شاهینخو | نام او در فهرستهای آرشیوی بازیگران ثبت شده است |
| فریبا جدیکار | نام او در اطلاعیه رسمی اکران آنلاین آمده است |
| کامیار شایانآزاد | در برخی منابع با صورتهای نوشتاری متفاوت ثبت شده است |
| مهیار پورحسابی | نام او در فهرست رسمی جدید بازیگران آمده است |
| مژگان جودی | نام او در فهرستهای آرشیوی اثر دیده میشود |
معرفی بازیگران اصلی و جایگاه شخصیتها
فاطمه معتمدآریا در نقش ایران: بار اصلی فیلم بر تغییرات سنی و عاطفی این شخصیت استوار است. معتمدآریا باید ایران جوان، همسر، مادر و زن سالخوردهتری را که چند دهه بحران را پشت سر گذاشته در یک پیوستار قابلباور نگه دارد. فیلم بدون حضور منسجم او به مجموعهای از اپیزودهای تاریخی تبدیل میشد. برای آشنایی بیشتر با مسیر کاری این بازیگر، مطلب بیوگرافی فاطمه معتمدآریا در دسترس است.
رضا کیانیان در نقش رفیع: رفیع در بخش آغازین زندگی ایران حضور تعیینکننده دارد. رابطه این دو باید هم صمیمیت یک زندگی معمولی را نشان دهد و هم زمینه عاطفی حوادث بعدی را بسازد. کیانیان با بازی کنترلشده، شخصیت را از یک نقش صرفاً توضیحی فراتر میبرد. درباره فعالیتهای سینمایی و هنری او میتوانید بیوگرافی رضا کیانیان را بخوانید.
پرویز پرستویی: حضور او یکی از دلایل جلب توجه فیلم از زمان تولید بود. پرستویی در سالهای توقیف نیز از پیگیرترین اعضای گروه برای نمایش اثر محسوب میشد و چند بار علناً از مدیران سینمایی خواست فیلم را ببینند و درباره آن تصمیم شفاف بگیرند. بنابراین نام او فقط به عنوان بازیگر در پرونده فیلم مطرح نیست؛ بخشی از حافظه رسانهای تلاش برای اکران نیز با واکنشهای او شکل گرفته است.
عوامل سازنده و ویژگیهای فنی فیلم
سامان مقدم علاوه بر کارگردانی، نویسندگی فیلم را نیز بر عهده داشته است. او پیش از این اثر با فیلمهایی مانند «مکس» و «کافه ستاره» شناخته میشد و بعدتر آثار کمدی پرفروشی ساخت، اما «صد سال به این سالها» در بخش جدیتر کارنامه او قرار میگیرد. روایت چند دههای نیازمند مدیریت تغییر زمان، تعدد شخصیتها و حفظ ارتباط عاطفی میان فصلهای مختلف زندگی ایران بود.
محمود کلاری، مدیر فیلمبرداری، وظیفه بازسازی تصویری چند دوره تاریخی را بر عهده داشت. تفاوت نور، رنگ، فضاهای داخلی و بیرونی و نحوه نمایش شمال ایران در انتقال زمان مؤثر است. فیلمبرداری بخشی از اثر در گیلان، امکان استفاده از معماری و طبیعت متناسب با روایت را فراهم کرد. تصاویر فیلم در عین بازسازی تاریخی، نباید به نمایشگاهی از دکور تبدیل میشدند و باید در خدمت زندگی روزمره شخصیتها باقی میماندند.
محمدرضا مویینی تدوین فیلم را انجام داده است. گزارشهای تولید از صرف حدود هشتاد روز برای تدوین خبر میدادند. در فیلمی که سه دهه را در ۱۰۶ دقیقه فشرده میکند، تدوین فقط مرتب کردن صحنهها نیست؛ باید جهشهای زمانی را روشن، ریتم عاطفی را حفظ و اطلاعات تاریخی را بدون تبدیل شدن به گزارش آموزشی منتقل کند. کارن همایونفر نیز موسیقی متن را ساخته و باید میان لحن ملودرام، خاطره، فقدان و فضای دورهای تعادل برقرار کند.
جوایز و نامزدیهای صد سال به این سالها
«صد سال به این سالها» در دوازدهمین جشن بزرگ سینمای ایران که سال ۱۳۸۷ برگزار شد، در شش رشته نامزد شد. گزارش ایسنا در زمان اعلام نامزدها، فیلم را در کنار آثار موفق آن دوره قرار داد. این نامزدیها اهمیت دارند، زیرا داوری حرفهای فیلم زمانی انجام شد که هنوز مخاطب عمومی امکان تماشای آن را نداشت.
- بهترین بازیگر نقش اول زن: فاطمه معتمدآریا
- بهترین فیلمبرداری: محمود کلاری
- بهترین تدوین: محمدرضا مویینی
- بهترین موسیقی متن: کارن همایونفر
- بهترین صداگذاری و میکس: علیرضا علویان
- بهترین چهرهپردازی: مهین نویدی
منابع آرشیوی سینمای ایران، تندیس بهترین چهرهپردازی را برای مهین نویدی ثبت کردهاند. حتی بدون در نظر گرفتن نتیجه نهایی همه رشتهها، ترکیب نامزدیها نشان میدهد نقاط برجسته فیلم در بازی نقش اول زن و ساخت جهان تاریخی آن بوده است. فیلمبرداری، تدوین، موسیقی، صدا و گریم همگی مستقیماً با مسئله عبور از زمان و پیر شدن شخصیت اصلی ارتباط دارند.
تحلیل نام فیلم و شخصیت ایران
عنوان «صد سال به این سالها» یادآور عبارت عامیانهای است که گاهی برای اشاره به دوام، تکرار یا امتداد وضعیت به کار میرود. در متن فیلم، این عنوان با گذر زمان و انباشته شدن تجربههای شخصیت اصلی معنا پیدا میکند. داستان واقعاً صد سال را پوشش نمیدهد؛ بازه روایت حدود سه دهه است. بنابراین «صد سال» بیشتر کیفیتی استعاری دارد و احساس طولانی بودن رنج، حافظه و انتظار را منتقل میکند.
نام شخصیت اصلی، ایران، مهمترین لایه نمادین فیلم را میسازد. وقتی زنی به نام ایران از پیش از انقلاب تا دهههای بعد زندگی میکند، مقایسه سرنوشت فردی او با سرنوشت کشور تقریباً اجتنابناپذیر میشود. با این حال تفسیر دقیقتر آن است که ایرانخانم همزمان یک شخصیت انسانی و یک امکان استعاری است. اگر او را فقط نماد کشور بدانیم، جزئیات عاطفی و فردیتش نادیده گرفته میشود؛ اگر وجه نمادین را کاملاً حذف کنیم، انتخاب نام و ساختار تاریخی فیلم بیمعنا خواهد شد.
چرا تماشای فیلم پس از دو دهه متفاوت است؟
فیلم در سال ۱۴۰۵ مانند یک اثر تازه دیده میشود، اما زبان بصری، بازیها و ریتم آن متعلق به سینمای میانه دهه ۱۳۸۰ است. این تفاوت الزاماً ضعف نیست. مخاطب باید بداند با فیلمی مواجه است که پیش از گسترش پلتفرمها، شبکههای اجتماعی و بسیاری از تغییرات فنی سینمای دیجیتال ساخته شده است. قاببندی، جنس تصویر، موسیقی و حتی نحوه بیان دیالوگها ممکن است نسبت به آثار امروز کلاسیکتر به نظر برسند.
از سوی دیگر، تأخیر میتواند بخشی از اثرگذاری اولیه را کم کند. فیلمی که برای گفتوگوی اجتماعی زمان خود ساخته شده، پس از دو دهه در فضایی متفاوت عرضه میشود. بعضی موقعیتها امروز شناختهشدهتر یا حتی تکرارشده به نظر میرسند، در حالی که هنگام تولید تازهتر بودهاند. نقد منصفانه باید دو پرسش را از هم جدا کند: فیلم در زمان ساخت چه جایگاهی داشت و امروز، مستقل از حاشیه توقیف، تا چه اندازه به عنوان یک اثر سینمایی عمل میکند؟
نکات مهم پیش از تماشای فیلم
- مدت فیلم: نسخه رسمی آنلاین ۱۰۶ دقیقه است.
- رده سنی: فیلمنت آن را مناسب افراد بیشتر از ۱۳ سال معرفی کرده است.
- زیرنویس: نسخه رسمی دارای زیرنویس ویژه ناشنوایان است.
- ژانر: انتظار یک درام خانوادگی و تاریخی با ریتم ملودراماتیک داشته باشید، نه فیلم اکشن یا بازسازی مستند تاریخ.
- محتوای حساس: داستان شامل فقدان، مرگ، جنگ، فشار سیاسی و بحرانهای خانوادگی است.
- کیفیت زمانی: فیلم در میانه دهه ۱۳۸۰ ساخته شده و باید با معیارهای تولید همان دوره نیز سنجیده شود.
- اختلاف تاریخها: سال تولید ۱۳۸۶ است، اما نمایش محدود قابل استناد در جشنواره بیستوهشتم فجر در سال ۱۳۸۸ انجام شد.
- اکران عمومی سینمایی: اثر پیش از عرضه آنلاین، اکران گسترده و عادی در سالنهای کشور نداشت.
- تماشای قانونی: صفحه رسمی فیلم در فیلمنت مرجع وضعیت فعلی دسترسی و شرایط تماشاست.
- پرهیز از پیشداوری: بهتر است فیلم را جدا از موافقت یا مخالفت سیاسی با حاشیههای آن ببینید و درباره کیفیت خود اثر قضاوت کنید.
مخاطبانی که به درامهای چندنسلی، تاریخ اجتماعی، بازیهای شخصیتمحور و آثار درباره تجربه زنان در دورههای بحرانی علاقه دارند، احتمالاً ارتباط بیشتری با فیلم برقرار میکنند. کسانی که ریتم بسیار تند، روایت خطی ساده یا پایانبندی کاملاً توضیحی میخواهند ممکن است با ساختار دورهای و ملودرام فیلم فاصله داشته باشند.
پرسشهای متداول
فیلم صد سال به این سالها چه زمانی اکران شد؟
اکران آنلاین فیلم از ساعت ۶ عصر پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ در بخش سینما آنلاین فیلمنت آغاز شد. فیلم پیش از آن اکران گسترده عمومی در سالنهای سینما نداشت.
فیلم صد سال به این سالها چند دقیقه است؟
نسخه رسمی منتشرشده در فیلمنت ۱۰۶ دقیقه، معادل یک ساعت و ۴۶ دقیقه است.
داستان فیلم صد سال به این سالها درباره چیست؟
فیلم حدود سه دهه از زندگی زنی به نام ایران را دنبال میکند که تحولات سیاسی و اجتماعی از پیش از انقلاب تا جنگ و سالهای بعد، زندگی خانوادگی و شخصی او را تغییر میدهند.
بازیگر نقش ایران در صد سال به این سالها کیست؟
فاطمه معتمدآریا نقش ایران، شخصیت اصلی فیلم، را بازی کرده است. تغییرات سنی و عاطفی این زن محور اصلی روایت است.
چرا فیلم صد سال به این سالها توقیف شد؟
یک حکم رسمی و واحد که تمام دوره منع نمایش را توضیح دهد منتشر نشده است. برداشت سیاسی از روایت زندگی زنی به نام ایران، تغییر مدیران، اصلاحات و اجرا نشدن پروانه نمایش از دلایل مطرحشده در گزارشها هستند.
آیا فیلم در جشنواره فجر سال ۱۳۸۶ نمایش داده شد؟
برخی خبرهای جدید چنین نوشتهاند، اما گزارشهای همزمان نشان میدهد فیلم در جشنواره بیستوششم نمایش داده نشد و نمایش محدود آن در بخش خارج از مسابقه جشنواره بیستوهشتم فجر در سال ۱۳۸۸ انجام شد.
کارگردان و تهیهکننده فیلم چه کسانی هستند؟
سامان مقدم نویسنده و کارگردان فیلم و مرتضی شایسته تهیهکننده آن است. اثر در مؤسسه هدایت فیلم تولید شده است.
بازیگران اصلی فیلم چه کسانی هستند؟
فاطمه معتمدآریا، رضا کیانیان، پرویز پرستویی، علی قربانزاده، علی شادمان، نگار جواهریان، هانیه توسلی، امیرحسین آرمان و بهاره افشاری از بازیگران شناختهشده فیلم هستند.
فیلم چه جوایزی داشته است؟
اثر در دوازدهمین جشن خانه سینما در شش رشته نامزد شد و منابع آرشیوی، تندیس بهترین چهرهپردازی را برای مهین نویدی ثبت کردهاند.
آیا نسخه فیلم زیرنویس ناشنوایان دارد؟
بله. در خبر رسمی اکران آنلاین اعلام شده است که زیرنویس ویژه ناشنوایان برای فیلم در نظر گرفته شده است.
جمعبندی
«صد سال به این سالها» بیش از آنکه فقط یک فیلم قدیمی تازهمنتشرشده باشد، نمونهای از اثرگذاری زمان بر سرنوشت یک اثر سینمایی است. سامان مقدم فیلم را در سالهای ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶ با گروهی از بازیگران و عوامل برجسته ساخت و زندگی زنی به نام ایران را در سه دهه پرحادثه دنبال کرد. فیلم برای حضور در جشنواره بیستوششم آماده شد، اما نمایش آن انجام نشد و نخستین نمایش محدود قابل استناد در جشنواره بیستوهشتم فجر سال ۱۳۸۸ رخ داد.
با وجود صدور پروانه نمایش در مقاطعی از این مسیر، اکران عمومی بارها متوقف شد. هیچ توضیح رسمی واحدی همه این سالها را پوشش نمیدهد، اما برداشت سیاسی از نام و سرنوشت شخصیت ایران، تغییر مدیریتها و اجرا نشدن مجوزهای صادرشده از عوامل اصلی مطرحشدهاند. سرانجام فیلم در ۸ مرداد ۱۴۰۵ به صورت آنلاین در فیلمنت عرضه شد و مخاطب عمومی امکان پیدا کرد اثری را که سالها فقط از طریق خبرها و حاشیهها میشناخت، مستقیماً ارزیابی کند.
ارزش فیلم باید در دو سطح سنجیده شود: به عنوان سندی از فضای تولید سینمای ایران در میانه دهه ۱۳۸۰ و به عنوان یک درام مستقل درباره خانواده، تاریخ و تابآوری یک زن. بازی فاطمه معتمدآریا، فیلمبرداری محمود کلاری، تدوین محمدرضا مویینی، موسیقی کارن همایونفر و طراحی چهرهپردازی مهین نویدی ستونهای فنی اثر هستند. فاصله دو دههای ممکن است بعضی اجزای فیلم را قدیمی نشان دهد، اما همین فاصله به تماشای آن کیفیتی تاریخی و آرشیوی نیز داده است.
