روش های جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی | 20 راهکار آسان
آیا تا به حال به این فکر کرده اید که هر روز چه مقدار غذا در دنیا دور ریخته می شود؟ آیا تاکنون به روش های جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی فکر کرده اید؟ قطعا می دانید که اسراف غذا فقط یک مسئله مالی نیست بلکه پیامدهای جدی برای محیط زیست و حتی روابط اجتماعی دارد. وقتی غذا بی دلیل هدر می رود، منابع طبیعی، انرژی و زحمات زیادی نیز از بین می روند.
جالب است بدانید با دور نریختن غذا علاوه بر کاهش هزینه های خانوادگی می توان نقش مؤثری در حفظ منابع زمین و حمایت از افرادی داشت که با کمبود غذا روبه رو هستند. ما در این مقاله به موضوع اسراف غذا از جنبه های مختلف می پردازیم و 20 راهکار ساده و کاربردی برای جلوگیری از آن معرفی می کنیم؛ راهکارهایی که به راحتی در زندگی روزمره قابل اجرا هستند. همچنین ایده هایی برای نوشتن انشا درباره اسراف نکردن غذا، تهیه متن کوتاه و مطالب مناسب روزنامه دیواری در اختیار شما قرار می دهیم.
20 روش برای کاهش اسراف مواد غذایی
هوشمندانه خرید کنید
بی شک یکی از دلایل اصلی دورریز غذا، خرید بیش از اندازه است. خیلی وقت ها فکر می کنیم هرچه سبد خریدمان پرتر باشد کار عاقلانه تری انجام داده ایم؛ اما در عمل بخشی از این مواد غذایی بدون مصرف می ماند و دور ریخته می شود.دبرای اینکه خرید اضافه نداشته باشید بهتر است به جای خریدهای بزرگ و هفتگی، در فاصله های کوتاه تر خرید کنید. این کار کمک می کند فقط سراغ مواد غذایی موردنیازتان بروید و وسوسه خریدهای غیرضروری کمتر شود.
قبل از رفتن به فروشگاه، نگاهی به یخچال و کابینت ها بیندازید و غذایی را که از قبل دارید مصرف کنید. این کار جلوی خراب شدن و دور ریختن مواد غذایی را می گیرد. نوشتن یک لیست خرید هم کمک بزرگی برای جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی است. وقتی دقیقاً بدانید چه چیزهایی لازم دارید و فقط همان ها را بخرید، هم هزینه هایتان کمتر می شود و هم از اسراف و هدررفت غذا جلوگیری می کنید.
مواد غذایی را به شکل درست نگهداری کنید
یکی دیگر از روش های موثر برای جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی این است که مواد غذایی خود را به شکل درست نگهداری کنید. اگر شیوه نگهداری مواد غذایی درست نباشد، خیلی زود شاهد خراب شدن و دورریز آن ها خواهیم بود. بخش زیادی از اسراف غذا به دلیل فاسد شدن زودهنگام مواد غذایی اتفاق می افتد؛ موضوعی که بیشتر به ناآگاهی از روش صحیح نگهداری برمی گردد، مخصوصاً در مورد میوه ها و سبزیجات.
مثلاً بعضی مواد غذایی مثل سیب زمینی، پیاز، سیر، گوجه فرنگی و خیار بهتر است در محیط خنک و دمای معمولی خانه نگهداری شوند و جایی در فریزر یا یخچال ندارند. نکته مهم دیگر این است که برخی میوه ها هنگام رسیدن، گازی به نام اتیلن آزاد می کنند که باعث زودتر خراب شدن بقیه مواد غذایی اطرافشان می شود؛ پس بهتر است این خوراکی ها را جدا از بقیه نگه دارید.
میوه ها و خوراکی هایی که گاز اتیلن تولید می کنند شامل موارد زیر هستند:
- موز
- آووکادو
- گوجه فرنگی
- طالبی
- هلو
- گلابی
- پیازچه
مطلب مشابه: هفت روش صرفه جویی در مهمانی ها (در شام و ناهار و پذیرایی)
نحوه حفظ و نگهداری مواد غذایی را یاد بگیرید
روش های نگهداری غذا چیز جدیدی نیستند و انسان ها از هزاران سال پیش یاد گرفته اند چطور مواد غذایی را برای مدت طولانی تری سالم نگه دارند. روش هایی مثل نمک سود کردن یا ترشی انداختن، از قدیمی ترین راهکارهای جلوگیری از خراب شدن غذا بوده اند.
امروزه هم روش های ساده ای مثل ترشی انداختن، خشک کردن، کنسرو کردن، تخمیر یا حتی فریز کردن درست مواد غذایی به شما کمک می کند مصرف غذا را مدیریت کنید و زباله کمتری تولید شود.
جالب تر اینکه بسیاری از این کارها هم آسان هستند و هم لذت بخش. مثلاً تبدیل سیب های رسیده به سس سیب یا درست کردن ترشی از سبزیجات تازه، هم خوشمزه است و هم باعث می شود غذا دور ریخته نشود و هزینه های خریدتان کمتر شود.
در خرید مواد غذایی کمال گرا نباشید
اگر در خرید هرگونه خوراکی کمال گرا نباشید قطعا قدم بزرگی در راه جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی برداشته اید. خیلی وقت ها موقع خرید، به دنبال میوه و سبزی کاملاً سالم و بی نقص می گردیم و هر چیزی که ظاهرش کمی متفاوت باشد را کنار می گذاریم. در حالی که این محصولات از نظر طعم و ارزش غذایی هیچ تفاوتی با بقیه ندارند.
همین وسواس بیش از حد باعث می شود مقدار زیادی از محصولات کشاورزی سالم، فقط به دلیل ظاهرشان دور ریخته شوند. بعضی فروشگاه ها یا کشاورزان این مواد غذایی را با قیمت کمتر عرضه می کنند تا هدر نروند. با خرید این محصولات، هم به کاهش اسراف کمک می کنید و هم خرید مقرون به صرفه تری خواهید داشت.
یخچال را مرتب کنید
یخچال شلوغ شاید در نگاه اول نشانه پر بودن خانه باشد، اما در عمل باعث فراموش شدن مواد غذایی و افزایش دورریز می شود. وقتی خوراکی ها جلوی چشم نباشند، خیلی راحت تاریخ مصرفشان می گذرد.
بهتر است مواد غذایی را طوری در یخچال بچینید که همه چیز قابل دیدن باشد و بدانید هر ماده غذایی چه زمانی خریداری شده است. یه قاعده ساده این است: چیزهایی را که زودتر خریده اید، زودتر هم مصرف کنید.
اگر ماده غذایی جدیدی مشابه موارد قبلی خریدید، آن را پشت بسته قدیمی تر بگذارید. با همین نظم ساده، هم یخچال مرتبی دارید و هم جلوی فاسد شدن و دورریز غذا را می گیرید.
باقی مانده غذا را نگه دارید
یکی دیگر از تکنیک های موثر برای جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی این است که باقی مانده غذا را نگه دارید. باقی ماندن غذا فقط مخصوص مهمانی ها نیست؛ در وعده های روزمره هم خیلی وقت ها غذا کامل خورده نمی شود. مشکل اصلی اینجاست که معمولاً باقی مانده ها را نگه می داریم، اما بعد فراموش می کنیم سراغشان برویم و وقتی یادمان می افتد، دیگر قابل مصرف نیستند.
برای اینکه این اتفاق تکرار نشود غذاهای اضافه را داخل ظرف های شیشه ای و شفاف بگذارید تا همیشه جلوی چشمتان باشند. یک راه حل ساده دیگر این است که یک روز مشخص در هفته را به مصرف غذاهای داخل یخچال اختصاص دهید. با این کار هم غذا دور ریخته نمی شود، هم در زمان و هزینه صرفه جویی می کنید.
مطلب مشابه: راه های صرفه جویی در مصرف آب | بهترین ترفندهای صرفه جویی در آب
پوست میوه ها را هم مصرف کنید
خیلی از ما عادت داریم پوست میوه ها، سبزیجات یا حتی مرغ را جدا کنیم و دور بریزیم. درحالی که بخش زیادی از مواد مفید درست همان جا قرار دارد. مثلاً پوست سیب سرشار از فیبر، ویتامین و آنتی اکسیدان است و نقش مهمی در سلامت بدن دارد.
پوست مرغ هم مواد مغذی ارزشمندی مثل ویتامین های مختلف، پروتئین و چربی های مفید دارد. این موضوع فقط به سیب و مرغ محدود نمی شود؛ پوست سیب زمینی، هویج، خیار، کیوی، انبه و بادمجان هم خوردنی و مفید هستند. البته بهتر است به تمیز بودن و سلامت مواد غذایی توجه داشته باشید. مصرف پوست خوراکی ها هم از اسراف جلوگیری می کند و هم انتخابی سالم و اقتصادی است.
زرده تخم مرغ را دور نریزید
با وجود تغییر نگاه ها به رژیم های غذایی، هنوز هم خیلی ها زرده تخم مرغ را کنار می گذارند. این کار بیشتر به خاطر نگرانی از کلسترول است، اما بررسی ها نشان می دهد برای بیشتر افراد، مصرف متعادل تخم مرغ کامل مشکلی ایجاد نمی کند.
زرده تخم مرغ سرشار از ویتامین ها، آهن، پروتئین و مواد معدنی مهم است. اگر طعم آن را دوست ندارید، می توانید زرده را در غذاهای دیگر مخلوط کنید تا مزه اش کمتر حس شود. حتی می شود از آن برای ماسک های طبیعی مو استفاده کرد و به جای دورریختن، کاربرد مفیدی از آن داشت.
دانه میوه ها را به عنوان بذر نگهداری کنید
برای جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی می توانید دانه میوه ها را به عنوان بذر نگهداری کنید. حتما می دانید که بخش زیادی از میوه ها و سبزیجات همراه با دانه دور ریخته می شوند. درحالی که این دانه ها هم خوردنی هستند و هم قابل استفاده. برای مثال دانه های کدوتنبل سرشار از مواد معدنی مفید برای سلامت قلب و تنظیم قند خون هستند.
می توانید دانه ها را بشویید، خشک کنید و بعد با کمی روغن و نمک تفت بدهید تا یک خوراکی سالم و خوشمزه داشته باشید. حتی برخی از این دانه ها را می توان به عنوان بذر نگه داشت و دوباره کاشت؛ راهی ساده برای کاهش اسراف و استفاده دوباره از طبیعت.
مواد غذایی را مخلوط کنید
خیلی از بخش های میوه و سبزی شاید ظاهر چندان جذابی نداشته باشند، اما هنوز کاملاً قابل استفاده اند. ساقه ها، پوست ها یا میوه های خیلی رسیده را می توانید داخل اسموتی بریزید و یک نوشیدنی مقوی درست کنید.
ساقه کلم، تکه های چغندر، هویج، پوست میوه ها یا حتی سبزی های کمی پلاسیده همگی می توانند دوباره وارد چرخه مصرف شوند. این روش هم ساده است و هم باعث می شود مواد مغذی بیشتری دریافت کنید.
از مواد باقی مانده آشپزی، غذای دیگری درست کنید
همه خانم ها این را می دانند که یک راهکار موثر و کاربردی برای جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی این است که از باقیمانده آشپزی خود یک غذای دیگر را درست کنند. پس حتما می دانید که باقی مانده های آشپزی همیشه هم بی فایده نیستند. پوست، ساقه و تکه های اضافی سبزیجات را می توانید با کمی روغن و آب بجوشانید و یک عصاره یا سوپ خوش عطر درست کنید.
استخوان های مرغ یا گوشت هم گزینه عالی برای تهیه آبگوشت خانگی هستند. این کار نه تنها از اسراف جلوگیری می کند، بلکه طعم و کیفیت غذایی که می سازید بسیار بهتر از نمونه های آماده خواهد بود.
آب را با سبزی و میوه طعم دار کنید
خیلی ها به اندازه کافی آب نمی نوشند. چون طعم ساده آن را دوست ندارند. یک راه آسان این است که به آب، کمی طعم طبیعی اضافه کنید. پوست پرتقال، لیمو، سیب یا خیار برای این کار عالی هستند.
حتی می توانید از گیاهان معطر، توت ها یا میوه های باقی مانده استفاده کنید. بعد از نوشیدن آب، همان ترکیب را دوباره در اسموتی یا دسر به کار ببرید تا هیچ چیز دور ریخته نشود و اسراف به حداقل برسد.
اندازه وعده های خود را اصلاح کنید
بیشتر ما ناخواسته بیشتر از نیاز بدنمان غذا می خوریم. اگر مقدار غذا را متعادل و متناسب با میزان گرسنگی خود بردارید، هم به سلامتتان کمک می کنید و هم از دورریز غذا جلوگیری می شود.
کافی است قبل از کشیدن غذا، لحظه ای به این فکر کنید واقعاً چقدر گرسنه هستید. این آگاهی ساده باعث می شود اندازه وعده ها درست تر شود و در نتیجه، هم پرخوری کمتر شود و هم غذای کمتری راهی سطل زباله شود.
از یخچال خود بهینه استفاده کنید
فریزر یکی از بهترین لوازم آشپزخانه برای نگهداری مواد غذایی است که خیلی وقت ها درست از آن استفاده نمی شود. بسیاری از خوراکی ها را می توان منجمد کرد و بعداً بدون دغدغه مصرف کرد.
مثلاً سبزی هایی که کمی نرم شده اند، به جای دورریز، می توانند راهی فریزر شوند و در غذاهای پخته استفاده شوند. حتی می توانید سبزی های اضافه را با کمی روغن زیتون و سیر ترکیب کرده و داخل قالب یخ فریز کنید تا به عنوان چاشنی آماده در دسترس باشند. منجمد کردن غذای اضافه هم یعنی همیشه یک وعده خانگی آماده دارید.
از زمان انقضای مواد غذایی آگاه باشید
تاریخ های روی بسته بندی همیشه به این معنا نیست که غذا بعد از آن تاریخ غیرقابل مصرف است. گاهی این تاریخ ها فقط برای تعیین بهترین زمان فروش یا بهترین کیفیت محصول درج می شوند.
در بسیاری مواقع مواد غذایی حتی بعد از این تاریخ ها هم سالم هستند. بنابراین با بررسی ظاهر، بو و طعم غذا می توان تصمیم گرفت قابل مصرف است یا نه. دانستن تفاوت بین «تاریخ انقضا» و «بهترین زمان مصرف» کمک زیادی به جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی می کند.
از مواد باقی مانده کمپوست بسازید
بعضی پسماندهای غذایی می توانند به جای سطل زباله، به خاک برگردند. تهیه کمپوست از باقی مانده ی غذا روشی ساده برای بازیافت و تولید کود طبیعی است.
امروزه دستگاه های کوچکی برای کمپوست سازی در آشپزخانه وجود دارد که استفاده از آن ها هم راحت است و هم کاربردی. با این کار، هم زباله غذایی کمتری تولید می کنید و هم به طبیعت کمک می شود.
ناهار خود را بسته بندی کنید
غذا خوردن بیرون از خانه لذت بخش است، اما در بلندمدت هزینه بر بوده و زباله غذایی بیشتری ایجاد می کند. یک راه ساده برای صرفه جویی، درست کردن ناهار در خانه است.
می توانید از باقی مانده وعده های قبلی یک غذای سالم و خوشمزه تهیه کرده و همراه خود ببرید. این کار هم اقتصادی است، هم سالم تر و هم جلوی اسراف غذا را می گیرد.
تفاله ها را دور نریزید
تفاله قهوه فقط یک زباله ساده نیست. اگر اهل نوشیدن قهوه هستید، بدانید همین تفاله ها کاربردهای زیادی دارند. تفاله قهوه کود خوبی برای گیاهان محسوب می شود و مواد مغذی مفیدی دارد. حتی می تواند به طور طبیعی به دور نگه داشتن پشه ها کمک کند. به جای دور ریختن، می شود از آن ها استفاده ای دوباره و مفید داشت.
در آشپزخانه خلاق باشید
اگر به عنوان یک کدبانو می خواهید به فکر یک راهکار موثر برای جلوگیری از هدر رفتن و اسراف مواد غذایی باشید سعی کنید در آشپزخانه خلاق باشید. آشپزی فرصتی عالی برای خلاقیت است. وقتی خودتان غذا درست می کنید، می توانید از مواد باقی مانده ترکیب های جدید بسازید و طعم های تازه امتحان کنید.
ساقه ها، ریشه ها و تکه های اضافی سبزیجات برای سوپ و غذاهای گرم انتخاب خوبی هستند. استفاده درست از پیاز و سیر هم می تواند طعم غذا را کامل تر کند و از دورریز مواد جلوگیری کند.
قناعت پیشه کنید
خیلی از نیازهای روزمره را می توان بدون خرید محصولات گران قیمت برطرف کرد. مثلاً به جای ماسک های آماده، می توانید با مواد ساده ی خانگی از پوست و موی خود مراقبت کنید.
آووکادوی رسیده همراه با کمی عسل، یک ماسک مقوی عالی است. حتی ترکیب تفاله قهوه با شکر و روغن زیتون می تواند اسکراب طبیعی بدن باشد. چای کیسه ای استفاده شده یا برش های خیار هم برای کاهش پف زیر چشم کاربرد دارند. این کارها هم به صرفه هستند و هم مانع اسراف می شوند.
جمع بندی
اسراف غذا چیزی نیست که فقط در خریدهای بزرگ یا مهمانی ها اتفاق بیفتد؛ همین عادت های ساده ی روزمره می توانند باعث هدررفتن مقدار زیادی مواد غذایی شوند. با اصلاح اندازه ی وعده ها، استفاده ی بهتر از یخچال و فریزر، شناخت درست تاریخ انقضا و خلاق بودن در آشپزی، می شود سهم بزرگی از این دورریزها را کم کرد.
نگهداری و استفاده ی دوباره از باقی مانده ها، بسته بندی ناهار در خانه، ساخت کمپوست و بهره بردن از تفاله ها، هم به صرفه جویی در هزینه ها کمک می کند و هم اثر مثبتی روی محیط زیست دارد. در نهایت، کمی قناعت و دقت در مصرف باعث می شود هم سالم تر زندگی کنیم و هم مسئولانه تر با نعمت هایی که در اختیار داریم رفتار کنیم.
