خواص عناب و نحوه مصرف آن (فواید برای لاغری، کاهش استرس، سم زدایی و …)

عناب به عنوان میوه ای برای کاهش قند خون و کنترل دیابت شناخته می شود. عناب میوه ای کوچک و شیرین است که به آن خرمای قرمز یا خرمای چینی هم می گویند. این میوه خواص بسیار زیادی دارد و هم به شکل تازه (تا وقتی که سبز رنگ است) و هم به شکل خشک (وقتی که کاملا رسیده و به رنگ قرمز یا عنابی درآمده) مصرف می شود. در کشور ما از عناب بیشتر به عنوان خشکبار، در کنار میوه هایی مانند توت خشک و خرما و همچنین به صورت دم کرده یا همان دمنوش عناب استفاده می شود.

عناب تازه، کالری کم و فیبر بالایی دارد و سرشار از آنتی اکسیدان است. معروف ترین نوع عناب در آسیای جنوبی رشد می کند و حدود چهار هزار سال از قدمت کاشت آن می گذرد؛ البته در سایر نقاط جهان نیز بسیار محبوب است. بافت عناب تازه شبیه به سیب است، اما برخی دیگر از گونه های عناب شباهت زیادی به آلو دارند. با این حال طعم این میوه پرخاصیت از ترش تا شیرین متغیر است.

عناب حاوی فیبر، ویتامین و مواد معدنی می باشد و به همین دلیل برای سلامتی بدن فواید زیادی دارد. همچنین ترکیبات فنولیک موجود در عناب، آن را به آنتی اکسیدانی قوی تبدیل می کند. این خاصیت باعث از بین رفتن رادیکال های آزاد بدن می شود و از بروز مشکلاتی مانند بیماری های قلبی، سرطان، التهاب، آسیب مغزی، کبدی، پوستی، سیستم عصبی و اضافه وزن جلوگیری می کند. در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا با تمام خواص عناب و نحوه مصرف آن آشنا شوید.

عناب چیست؟

عناب میوه ای کوچک و شیرین و بومی آسیای جنوبی است. بیشتر انواع عناب معمولی، بومی چین هستند و بیش از 4 هزار سال است که در آن کشور کشت می شوند. این میوه های گرد کوچک، روی درختچه ای متوسط با برگ هایی کوچک و زیبا با نام زیزیفوس جوجوبا رشد می کنند و فقط در مناطق گرمسیری رشد خواهند کرد.

بزرگی میوه های این درختچه تقریبا به اندازه ی یک خرما است و آن را با نام خرمای چینی و یا خرمای قرمز هم می شناسند. عناب، هسته ای به اندازه ی هسته ی خرما دارد و پوست آن پس از رسیدن کمی چروک می شود.

میوه ی عناب در ایران بیشتر به شکل عناب خشک مورد استفاده قرار می گیرد. در انگلستان عناب را به صورت عناب خشک یا به شکل آبنبات های کوچک همراه با چای عصر میل می کنند. مصرف عناب تازه هم طرفداران خاص خود را دارد.

تصور می شود که عناب حداقل 3 هزار سال پیش، از سوریه و شمال آفریقا سرچشمه گرفته باشد. سپس به سمت شرق، به سوی جنوب آسیا و در نهایت به چین گسترش پیدا کرده است، جایی که در آن عناب هنوز به طور گسترده رشد می‌کند. همچنین درختچه عناب در ماداگاسکار، بلغارستان، برخی دیگر از نقاط اروپا و جزایر کارائیب یافت می شود.

میوه عناب طعم و بافتی مانند سیب دارد و صدها گونه مختلف از آن وجود دارد که اندازه آن ها متفاوت است. برخی از آن ها به اندازه یک گیلاس کوچک هستند، اما برخی دیگر به اندازه یک آلو هستند. همچنین طعم آن ها هم می تواند متفاوت باشد و هر مزه ای را از شیرین تا ترش داشته باشد.

در بخش هایی از آسیا به دلیل طعم شیرین و بافت جویدنی عناب، معمولا آن ها را خشک کرده و در آب نبات ها و دسرهای مختلف استفاده می کنند. با این حال، مصرف عناب به صورت تازه، کالری کمتر و فیبر و آنتی اکسیدان بالاتری دارد. همچنین در طب سنتی و گیاهی، عناب به طور گسترده ای برای بهبود خواب و کاهش اضطراب استفاده می شود.

طبع عناب چیست؟

عناب دارای طبعی گرم و آرامش بخش است و در طب سنتی به عنوان مصلح برخی از مواد غذایی سرد به کار برده می شود. همچنین، بیماری هایی که ناشی از سردی مزاج هستند را درمان می کند و به کاهش استرس و اضطراب و بی خوابی نیز کمک می کند.

مهم ترین خواص عناب

عناب به خاطر داشتن فیبر زیاد و کالری کم، به عنوان یک میان وعده سالم و مقوی به شمار می رود. این میوه به مقدار زیادی پتاسیم دارد و می تواند به کنترل عضلات کمک کند. همچنین کربوهیدرات هایی که به شکل قند طبیعی در این میوه وجود دارند، سطح انرژی بدن را افزایش می دهند.

تقریبا تمام قسمت های عناب مانند میوه، برگ، بذر، پوست و ریشه ی آن قابل استفاده هستند و دارای خواص گوناگونی می باشند که هر کدام کاربردهای خاص خود را در طب سنتی و گیاهی دارند. از مهم ترین خواص عناب می توان به موارد زیر اشاره کرد:

لاغری و کاهش وزن

لاغری و کاهش وزن یکی از مهم ترین خواص عناب محسوب می شود. در واقع عناب فیبر و پروتئین بالایی دارد، به همین دلیل برای مدت طولانی باعث افزایش سیری می شود و به حفظ وزن یا کاهش وزن بدن کمک زیادی می کند.

عناب کالری بسیار کمی دارد و به هیچ عنوان چربی ندارد، بنابراین شما به راحتی می توانید آن را جایگزین تنقلات ناسالم و پرکالری بین وعده های غذایی کنید. علاوه بر این، عناب به دلیل داشتن آنتی اکسیدان قوی باعث بهبود عملکرد متابولیسم بدن می شود که نتیجه آن حفظ وزن متناسب است.

کاهش استرس و اضطراب

از عناب در طب سنتی برای برای درمان علائم استرس، اضطراب و افسردگی استفاده می شود. این میوه اثر آرام بخشی بر ذهن و بدن دارد. مطالعه ای که روی موش ها انجام شد نشان داد که عناب با مصرف دوزهای پایین تر اضطراب را کاهش می دهد و در صورت مصرف در دوزهای بالاتر اثر آرام بخشی دارد.

هیچ مطالعه ای بر روی انسان انجام نشده است که شواهد قطعی برای این موضوع ارائه دهد. اما خوردن یک مشت عناب در مواقعی که استرس دارید ضرری ندارد.

مطلب مشابه: خواص ماکادمیا + خواص شگفت انگیز فندق استرالیایی برای سلامت

سرشار از آنتی اکسیدان

میوه های عناب سرشار از ترکیبات آنتی اکسیدانی هستند که شامل فلاونوئیدها، پلی ساکاریدها و اسیدهای تری ترپنیک است. همچنین آن ها دارای سطوح بالایی از ویتامین ث هستند که به عنوان آنتی اکسیدان هم عمل می کند. آنتی اکسیدان ها ترکیباتی هستند که می توانند از آسیب ناشی از رادیکال های آزاد اضافی جلوگیری کنند.

مفید برای کبد

عناب به خاطر داشتن کوکوربیتاسین سموم موجود در کبد را پاکسازی می کند و باعث عملکرد بهتر آن می شود. همچنین عناب برای تنظیم آنزیم های کبدی نیز بسیار مفید است و با کاهش میزان آنزیم های کبدی که نشانگر آسیب های بافتی هستند؛ از آن در برابر بیماری های کبدی محافظت کرده و همچنین از کبد چرب جلوگیری و آن را درمان می کند.

از آنجایی که یکی از خواص عناب برای کبد، کاهش آنزیم های کبدی در خون است؛ بنابراین وقتی که می خواهید آزمایش آنزیم های کبدی را انجام دهید، بهتر است مصرف عناب را به مدت چند روز قطع کنید تا نتیجه آزمایش شما دقیق تر باشد.

تقویت سیستم ایمنی بدن

عناب سرشار از ویتامین های A و C است که آنتی اکسیدان های قوی هستند. این مواد مغذی ضروری با آسیب های رادیکال های آزاد مبارزه می کنند که در غیر این صورت می توانند سیستم ایمنی را به خطر بیندازند و خطر ابتلا به بیماری های قلبی، پیری سریع و سرطان را افزایش دهند. این مواد مغذی با تنظیم تولید سیتوکین های التهابی به این امر دست می یابند.

مطلب مشابه: خواص گیاه مورینگا با خاصیت چربی سوزی و لاغر کننده

حفظ سلامت و تقویت استخوان ها

میوه عناب می تواند برای افراد مسن یا افرادی که استخوان های شکننده دارند مفید باشد. عناب دارای غلظت بالایی از مواد معدنی مورد نیاز برای تشکیل استخوان است. این میوه کوچک سرشار از کلسیم و فسفر است که سلامت استخوان را افزایش می دهد.

حفظ سلامت قلب

عناب سرشار از پتاسیم است و سدیم کمی دارد. پتاسیم رگ های خونی شما را شل می کند و در نتیجه به تنظیم سطح فشار خون کمک می کند. همچنین این میوه به عنوان یک عامل ضد آتروژن عمل می کند و از رسوب چربی و گرفتگی عروق شما جلوگیری می کند.

علاوه بر این، مشخص شده که عناب به کاهش میزان چربی در خون نوجوانان چاق کمک کرده است و می تواند خطر ابتلا به بیماری های قلبی در نوجوانان را کاهش دهد.

محافظت از آسیب مغزی

با افزایش سن، سلول های مغز شروع به تحلیل می کنند. این امر خطر ابتلا به برخی از اختلالات عصبی را افزایش می دهد. عناب می تواند ذهن را آرام کند.

مطالعات نشان می دهند که این میوه می تواند گزینه مناسبی برای درمان بیماری های عصبی باشد. همچنین عناب می تواند عملکرد آستروسیت هایی را که مسئول محافظت از نورون ها هستند بهبود دهد.

افزایش کیفیت خواب

عناب در طب سنتی به طور گسترده ای برای بهبود کیفیت خواب و افزایش عملکرد مغز استفاده می شود. تحقیقات نشان می دهند که آنتی اکسیدان های منحصر به فرد عناب می توانند این اثرات را ایجاد کنند. همچنین عناب توسط پزشکان سنتی برای کاهش اضطراب توصیه می شود.

عناب سرشار از ترکیباتی مانند سروتونین و ملاتونین است که می تواند به تنظیم الگوهای خواب و افزایش آرامش کمک کند. همچنین این میوه حاوی ساپونین هایی است که خاصیت آرام بخشی و خواب آور دارند. اگر از مشکلات خواب و بی خوابی رنج می برید، قبل از رفتن به تخت خواب، یک فنجان چای عناب میل کنید.

تنظیم گردش خون

گردش خون بهینه به این معنی است که اندام های شما کاملاً اکسیژن دار هستند و به طور کلی احساس شادی و انرژی می کنید. برای این منظور، مصرف چند عدد عناب در روز بسیار مفید است، زیرا به تغذیه خون معروف است.

خواص ضد میکروبی

میوه عناب می تواند به مبارزه با عفونت ها کمک کند، چرا که سرشار از فیتوکمیکال های تقویت کننده سیستم ایمنی است. فلاونوئیدهای موجود در عناب عوامل ضد میکروبی قوی هستند. در واقع، عصاره اتانولی عناب به درمان عفونت در کودکان کمک می کند. همچنین، اسید بتولینیک موجود در عناب برای مبارزه با عفونت HIV و ویروس آنفلوانزا در مطالعات تجربی مشخص شده است.

درمان سرطان

یکی دیگر از مهم ترین خواص عناب، مبارزه با رشد سلول های سرطانی است. در واقع آنتی اکسیدان قوی موجود در عناب باعث دفع رادیکال های آزاد در بدن می شود و سلول های مضر را از بین می برد. مصرف عناب علاوه بر پیشگیری از سرطان به روند درمان این بیماری سرعت می بخشد.

مطلب مشابه: خواص تربچه + مزایای بذر، برگ و اب تربچه برای سلامت

مفید برای کلیه

یکی از مهم ترین فواید عناب خشک برای کلیه، کمک به دفع سنگ کلیه است. عناب به خاطر داشتن خواص مختلفی مانند لعاب زیاد، باعث افزایش میزان مصرف آب شده و به دلیل افزایش ادرار در بیماری های کلیوی از جمله دفع سنگ های کلیه بسیار مفید است.

همچنین، در خانم هایی که به سوزش یا مشکلات خفیف عفونتی در واژن مبتلا هستند، مصرف عناب می تواند مفید باشد؛ به دلیل این که برای درمان عفونت های خفیف تنها مصرف آب زیاد و ادرار می تواند به پاکسازی عفونت کمک کند.

بهبود دستگاه گوارش

میوه عناب دارای فیبر است که به بهبود هضم کمک می کند. حدود 50 درصد از کربوهیدرات های موجود در میوه عناب، شامل فیبر است که به دلیل اثرات مفید گوارشی آن شناخته شده است. این ماده مغذی، به نرم شدن مدفوع کمک می کند. در نتیجه، حرکت غذا از طریق دستگاه گوارش را تسریع کرده و علائم و اثرات یبوست را کاهش می دهد.

همچنین عصاره عناب می تواند به تقویت پوشش معده و روده کمک کند و خطر آسیب ناشی از زخم، خراش و باکتری های مضری را که ممکن است در روده شما وجود داشته باشند، کاهش دهد.

در یک مطالعه، عصاره های پلی ساکارید عناب، پوشش روده موش های مبتلا به کولیت را تقویت کرده و علائم گوارشی آن ها را بهبود دادند. در نهایت، فیبر موجود در عناب می تواند به عنوان غذا برای باکتری های مفید روده عمل کند و به آن ها اجازه رشد و غلبه بر باکتری های مضر را بدهد.

خواص عناب برای زنان

عناب خواص زیادی برای خانم ها دارد و می تواند به پیشگیری و درمان قاعدگی های نامنظم، بیماری های رحم، گردن رحم و تخمدان ها مانند سرطان و افزایش قطر آندومتر رحم، سندرم پلی کیستیک تخمدان که از مهم ترین دلایل نازایی است و همچنین تنظیم سیکل سلولی کمک کند.

مصرف عناب به میزان لازم، برای درمان سندرم پلی کیستیک تخمدان بسیار مفید است و مانند قرص های ضد بارداری تاثیر زیادی دارد. البته عوارض جانبی این میوه نسبت به قرص های هورمونی بسیار کمتر است. خواص عناب برای پریودی زنان و تنظیم قاعدگی نیز بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

همچنین این میوه منبع غنی از فسفر و کلسیم است. بنابراین مصرف آن می تواند به استحکام استخوان ها و جلوگیری از بروز پوکی استخوان در دوران بارداری کمک کند. با این حال بهتر است در دوران بارداری مقدار متعادلی از عناب را در رژیم غذایی خود بگنجانید و قبل از مصرف حتما با پزشک متخصص زنان مشورت کنید.

مصرف عناب برای خانم های باردار مفید است، اما مادران شیرده باید از مصرف آن به خصوص به صورت دمنوش در دوران شیردهی خودداری کنند؛ چون هنوز تحقیقات در این زمینه تکمیل نشده و محققان درباره فواید عناب در شیردهی و تاثیرات مفید آن بر شیر مادر مطمئن نیستند.

سم زدایی خون

عناب دارای خواص ضد التهابی است که ممکن است به سم زدایی خون کمک کنند. با این حال، هیچ تحقیقی برای حمایت از این موضوع وجود ندارد. مبارزه با التهاب می تواند روشی برای دفع سموم و تقویت سیستم ایمنی باشد. اما اطلاعات بیشتری در این زمینه لازم است.

نحوه مصرف عناب

عناب را می توانید به صورت تازه مصرف کنید. برای این کار، پوست زرد رنگ آن را باز کنید و داخل قرمز رنگ آن را بخورید. میوه عناب طعم ترش و شیرینی دارد و مصرف آن می تواند به عنوان یک میان وعده یا به عنوان تنقلات مناسب باشد.

همچنین می توانید عناب را پوست بگیرید، داخل قرمز رنگ آن را همراه با مقداری آب و شکر یا شیرین کننده دلخواه در میکسر بریزید و بعد از صاف کردن میل کنید.

عناب را می توان به صورت پودر نیز مصرف کرد. برای تهیه پودر عناب، میوه را خشک و سپس آن را در آسیاب قهوه یا آسیاب به صورت پودر کوبیده و نگهداری کنید. پودر عناب را می توانید به مخلوط مواد غذایی، دسرها، شیرینی ها، آبمیوه ها و سایر غذاها اضافه کنید تا به غذاهایتان طعم و رنگ خاصی بدهد.

دمنوش عناب یکی از بهترین روش های مصرف این میوه است. اگر عناب را با گیاهان دارویی و مقوی دیگر ترکیب کنید، می توانید از خواص درمان عالی آن بهره مند شوید. همچنین، عناب در تهیه مربا، کمپوت، مارمالاد، سس و محصولات دیگر نیز استفاده می شود.

میزان مصرف روزانه عناب

مقدار مصرف روزانه عناب به شرایط هر فرد از جمله سن، جنسیت، وضعیت سلامتی و نیازهای غذایی او بستگی دارد. با این که عناب میوه ای مغذی است، اما مصرف آن نیز باید با احتیاط انجام شود. با توجه به اندازه میوه عناب، مصرف 1 تا 3 عدد عناب تازه به عنوان میان وعده مناسب است. ممکن است برخی از افراد ترجیح دهند عناب را به صورت دمنوش یا آبمیوه مصرف کنند.

مطلب مشابه: خواص گیاه تنگرس + تمام فواید این گیاه دارویی برای سلامت و سرماخوردگی