کولپوسکوپی چیست و چگونه انجام می شود؟ و تفاوت با پاپ اسمیر
کولپوسکوپی (Colposcopy) یک روش پزشکی است که از آن برای بررسی دقیق تر دهانه رحم استفاده می شود. در این معاینه پزشک از وسیله ای شبیه ذره بین بزرگ و نوردار به نام کولپوسکوپ استفاده می کند تا با بزرگ نمایی چندبرابری، بافت ها را با دقت بیشتری مشاهده کند. در صورت نیاز این ابزار برای بررسی واژن و فرج نیز به کار می رود.
چرا به آزمایش کولپوسکوپی نیاز داریم؟
کولپوسکوپی روشی مؤثر برای شناسایی تغییرات غیرطبیعی، ضایعات پیش سرطانی یا علائم اولیه سرطان در دهانه رحم، دیواره واژن و ناحیه فرج می باشد. این معاینه به پزشک کمک می کند تا نواحی مشکوک را به طور دقیق تشخیص دهد و در صورت لزوم، نمونه برداری (بیوپسی) انجام دهد.
کولپوسکوپی زمانی انجام می شود که نتایج معاینه لگنی یا تست پاپ اسمیر غیرطبیعی باشد. در چنین شرایطی پزشک متخصص زنان با انجام کولپوسکوپی می تواند دهانه رحم را با دقت بیشتری بررسی کند و علت تغییرات مشاهده شده را مشخص نماید.
در این آزمایش بخش های مختلف دهانه رحم از نظر وجود التهاب، تغییرات سلولی غیرطبیعی، سلول های پیش سرطانی و حتی سلول های سرطانی مورد ارزیابی قرار می گیرند. مزیت مهم کولپوسکوپی این است که پزشک می تواند تغییرات ایجادشده را در مراحل اولیه تشخیص دهد و در صورت نیاز، اقدامات درمانی را هرچه زودتر آغاز کند.
در طول آزمایش علاوه بر دهانه رحم، وضعیت واژن و فرج (اندام تناسلی خارجی) نیز بررسی می شود که به کمک آن می توان مشکلاتی مانند زگیل تناسلی، توده های خوش خیم مانند پولیپ ها و سایر تغییرات غیرطبیعی بافتی را شناسایی کرد.
همچنین کولپوسکوپی در بررسی علت برخی علائم بالینی نیز کاربرد دارد؛ از جمله:
- خونریزی غیرطبیعی واژن
- خارش یا سوزش ناحیه فرج
- ضایعات مشکوک دیده شده در معاینات اولیه
مطلب مشابه: اوزون تراپی واژن چیست و چگونه انجام می شود؟ مزایا و معایب این روش
تفاوت پاپ اسمیر و آزمایش کولپوسکوپی چیست؟
اگرچه روش های درمانی پاپ اسمیر و کولپوسکوپی هر دو برای بررسی سلامت دهانه رحم انجام می شوند اما هدف و دقت آن ها با یکدیگر کمی متفاوت می باشد. از جمله
پاپ اسمیر یک آزمایش غربالگری و روتین است که برای شناسایی زودهنگام تغییرات غیرطبیعی سلول های دهانه رحم انجام می شود. البته در نظر داشته باشید که غیرطبیعی بودن نتیجه پاپ اسمیر لزوماً به معنای ابتلا به سرطان دهانه رحم نیست، بلکه فقط نشان می دهد که سلول هایی با تغییرات غیرعادی مشاهده شده اند و نیاز به بررسی بیشتر وجود دارد.
در مقابل کولپوسکوپی یک روش تشخیصی دقیق تر است که معمولاً بعد از دریافت نتیجه غیرطبیعی پاپ اسمیر انجام می شود. در این روش پزشک با استفاده از دستگاهی به نام کولپوسکوپ دهانه رحم و در صورت لزوم واژن و فرج را با دقت بالا بررسی می کند. این بزرگ نمایی کمک می کند نواحی مشکوک دقیق تر دیده شده و در صورت نیاز نمونه برداری (بیوپسی) انجام شود.
آزمایش کولپوسکوپی برای چیست؟
همانطور که گفته شد کولپوسکوپی عمدتاً برای شناسایی سلول های سرطانی یا سلول هایی که در صورت درمان نشدن ممکن است به سرطان تبدیل شوند انجام می شود. این تغییرات سلولی که با عنوان دیسپلازی دهانه رحم شناخته می شوند در مراحل اولیه معمولاً بدون علامت هستند و کولپوسکوپی نقش مهمی در تشخیص زودهنگام آن ها دارد.
در کولپوسکوپی دهانه رحم، علاوه بر بررسی تغییرات سلولی، امکان شناسایی زگیل تناسلی زنان و توده های خوش خیم مانند پولیپ ها نیز وجود دارد.
به طور کلی کولپوسکوپی برای تشخیص بیماری های زیر انجام می شود:
- زگیل تناسلی
- التهاب دهانه رحم (سرویسیت یا *Cervicitis*)
- رشدهای غیرسرطانی دهانه رحم مانند پولیپ ها
- تغییرات پیش سرطانی در بافت دهانه رحم
- تغییرات پیش سرطانی در بافت واژن
- تغییرات پیش سرطانی در بافت فرج
- سرطان دهانه رحم
- سرطان واژن
- سرطان فرج
کولپوسکوپی چگونه انجام می شود؟
کولپوسکوپی معمولاً در مطب پزشک متخصص زنان انجام می شود و کل فرآیند آن حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می کشد. همانطور که گفته شد این معاینه از نظر نحوه انجام شباهت زیادی به تست پاپ اسمیر دارد و در بیشتر موارد بدون نیاز به بیهوشی یا داروی بی حسی انجام می شود.
مراحل انجام کولپوسکوپی به صورت زیر است:
- ابتدا بیمار روی میز معاینه زنان دراز می کشید.
- سپس پزشک وسیله ای به نام اسپکولوم را وارد واژن می کند تا دیواره های واژن باز شده و دهانه رحم به خوبی قابل مشاهده باشد.
- در مرحله بعد متخصص زنان با استفاده از دستگاه کولپوسکوپ که یک ابزار بزرگ نمایی مجهز به نور می باشد دهانه رحم و داخل واژن را با دقت بررسی می کند.
- برای مشخص تر شدن نواحی مشکوک، پزشک با یک سواب پنبه ای محلولی به نام اسید استیک (مشابه سرکه رقیق) را روی دهانه رحم می مالد. این محلول باعث برجسته شدن سلول های غیرطبیعی می شود. لازم به گفتن است که بیمار در این مرحله ممکن است احساس خنکی، گزگز یا سوزش خفیف داشته باشد.
- در صورت مشاهده نواحی مشکوک، پزشک ممکن است هم زمان نمونه برداری (بیوپسی) انجام دهد که معمولاً با اندکی ناراحتی کوتاه مدت همراه است. به طور کلی کولپوسکوپی یک روش ایمن، سریع و قابل تحمل برای بررسی دقیق تر سلامت دهانه رحم محسوب می شود.
مطلب مشابه: تست پاپ اسمیر چیست؟ به چه منظور انجام می شود؟ (اطلاعات کامل)
