واریس چگونه از ضعف دریچه‌های وریدی و افزایش فشار در سیاهرگ‌ها شکل می‌گیرد و چه کسانی بیشتر در معرض آن هستند؟
واریس زمانی شکل می‌گیرد که برخی سیاهرگ‌های سطحی، به‌ویژه در پاها، گشاد و پیچ‌خورده شوند و خون در آن‌ها به‌درستی به سمت قلب برنگردد. برخلاف تصور رایج، علت واریس صرفاً «زیاد ایستادن» یا «ضعف گردش خون» به معنای کلی نیست. در بسیاری از افراد، مشکل اصلی از عملکرد نامناسب دریچه‌های یک‌طرفه وریدها، ضعف دیواره رگ و افزایش فشار داخل سیستم وریدی شروع می‌شود.
این مطلب صرفاً جنبه اطلاعات عمومی دارد و جایگزین تشخیص، درمان یا توصیه پزشک نیست.
ژنتیک، بالا رفتن سن، بارداری، اضافه‌وزن، سابقه لخته در پا و ساعت‌های طولانی بی‌حرکتی می‌توانند احتمال ایجاد یا تشدید واریس را بالا ببرند. با این حال، داشتن یک عامل خطر به این معنی نیست که فرد حتماً واریس می‌گیرد و در بعضی بیماران نیز نمی‌توان یک علت واحد و مشخص پیدا کرد. بنابراین بهتر است بین «سازوکار ایجاد بیماری» و «عوامل افزایش‌دهنده خطر» تفاوت قائل شویم.
در این مقاله تاپ ناز به‌صورت علمی و کاربردی توضیح می‌دهیم چرا واریس ایجاد می‌شود، نقش دریچه‌های وریدی چیست، ژنتیک و بارداری چه اثری دارند، چرا ایستادن طولانی و اضافه‌وزن می‌توانند وضعیت را بدتر کنند، چه علائمی به بررسی پزشکی نیاز دارند و کدام باورهای رایج درباره علت واریس دقیق نیستند.
فهرست موضوعات این مطلب
واریس دقیقاً چگونه ایجاد می‌شود؟
برای فهم علت واریس باید مسیر بازگشت خون از پاها را بشناسیم. سیاهرگ‌ها خون را از اندام‌ها به قلب برمی‌گردانند و در پا باید این کار را برخلاف نیروی جاذبه انجام دهند. داخل بسیاری از وریدهای پا دریچه‌های یک‌طرفه وجود دارد که پس از عبور خون بسته می‌شوند تا خون دوباره به سمت پایین برنگردد.
اگر این دریچه‌ها ضعیف، آسیب‌دیده یا ناتوان از بسته شدن کامل شوند، بخشی از خون به عقب برمی‌گردد؛ به این حالت رفلاکس وریدی گفته می‌شود. خون در بخش‌هایی از رگ جمع می‌شود، فشار داخل ورید بالا می‌رود و دیواره رگ به‌مرور کش می‌آید. رگ در نتیجه بزرگ‌تر، پیچ‌خورده و برجسته می‌شود. در راهنمای واریس پا و روش‌های تشخیص و درمان این روند و مراحل بیماری با جزئیات بیشتری توضیح داده شده است.
در بعضی افراد، ضعف اولیه دیواره ورید نیز نقش مهمی دارد. وقتی دیواره رگ انعطاف و استحکام مناسب نداشته باشد، قطر ورید افزایش پیدا می‌کند و لبه‌های دریچه‌ها دیگر به‌خوبی به هم نمی‌رسند. در نتیجه رفلاکس بیشتر می‌شود و یک چرخه شکل می‌گیرد: گشادشدن رگ باعث بدتر شدن عملکرد دریچه می‌شود و خرابی دریچه نیز فشار وریدی را بیشتر می‌کند.
نقش عضلات ساق پا در بازگشت خون
عضلات ساق هنگام راه رفتن مثل یک پمپ عمل می‌کنند. با انقباض این عضلات، وریدهای عمقی فشرده می‌شوند و خون به سمت بالا حرکت می‌کند. دریچه‌ها نیز مانع برگشت خون می‌شوند. به همین دلیل بی‌حرکتی طولانی می‌تواند باعث شود خون مدت بیشتری در پاها بماند و فشار وریدی افزایش یابد.
این موضوع به معنی آن نیست که ورزش می‌تواند دریچه خراب را دوباره سالم کند، اما فعالیت منظم می‌تواند عملکرد پمپ عضلانی ساق را بهتر کند و علائمی مانند سنگینی یا ورم را در برخی افراد کاهش دهد. مطلب ورزش‌های مناسب برای واریس پا نمونه‌هایی از فعالیت کم‌فشار را معرفی می‌کند، هرچند شدت ورزش باید با وضعیت فرد هماهنگ شود.
اگر هنگام ورزش درد ناگهانی، تورم یک‌طرفه یا قرمزی ایجاد می‌شود، ادامه دادن خودسرانه تمرین مناسب نیست؛ این علائم می‌توانند علل دیگری نیز داشته باشند و نیاز به بررسی پزشکی دارند.
ژنتیک؛ یکی از مهم‌ترین عوامل خطر واریس
مطالعات بزرگ جمعیتی نشان داده‌اند سابقه خانوادگی و عوامل ژنتیکی با واریس ارتباط دارند. اگر پدر، مادر یا بستگان نزدیک واریس داشته باشند، احتمال بروز آن در فرد بیشتر است. ژنتیک می‌تواند روی ساختار دیواره ورید، کیفیت بافت همبند و عملکرد دریچه‌ها اثر بگذارد.
این ارتباط به معنی قطعی بودن بیماری نیست. فردی با سابقه خانوادگی ممکن است هرگز واریس قابل‌توجه نگیرد و فردی بدون سابقه شناخته‌شده خانوادگی ممکن است مبتلا شود. ژنتیک زمینه را می‌سازد، اما سن، بارداری، وزن، شغل و تحرک نیز می‌توانند روی ظهور بیماری اثر بگذارند.
وقتی چند عضو خانواده در سن پایین دچار واریس شدید شده‌اند، بهتر است فرد نسبت به علائم اولیه حساس‌تر باشد و در صورت درد، تورم یا تغییر پوستی، ارزیابی تخصصی را به تأخیر نیندازد.
افزایش سن چرا احتمال واریس را بیشتر می‌کند؟
با افزایش سن، بافت‌های بدن از جمله دیواره وریدها و دریچه‌های آن‌ها دچار تغییر می‌شوند. خاصیت ارتجاعی رگ ممکن است کمتر شود و دریچه‌ها پس از سال‌ها تحمل فشار، کارایی گذشته را نداشته باشند. به همین دلیل شیوع واریس در سنین بالاتر افزایش پیدا می‌کند.
سن به‌تنهایی علت بیماری نیست. فعالیت بدنی، وزن، تعداد بارداری‌ها، سابقه لخته و زمینه خانوادگی تعیین می‌کنند که این روند در هر فرد چگونه ظاهر شود. حتی در دهه‌های پایین‌تر زندگی نیز ممکن است واریس ایجاد شود، به‌خصوص اگر عوامل ژنتیکی و محیطی هم‌زمان وجود داشته باشند.
چرا واریس در بارداری شایع‌تر می‌شود؟
بارداری یکی از عوامل شناخته‌شده افزایش خطر واریس است. در این دوره حجم خون بیشتر می‌شود، تغییرات هورمونی می‌توانند دیواره ورید را شل‌تر کنند و رحم در حال رشد نیز روی وریدهای لگنی فشار وارد می‌کند. مجموعه این عوامل بازگشت خون از پاها را دشوارتر می‌کند.
متاآنالیز مطالعات مشاهده‌ای ارتباط میان سابقه بارداری و افزایش احتمال واریس را نشان داده است و برخی پژوهش‌ها نیز افزایش تعداد بارداری‌ها را با خطر بیشتر مرتبط دانسته‌اند. با این حال شدت و ماندگاری واریس بعد از زایمان در همه زنان یکسان نیست و بخشی از رگ‌ها ممکن است طی ماه‌های بعد کوچک‌تر شوند.
وجود واریس در بارداری معمولاً به معنی خطر فوری برای مادر یا جنین نیست، اما درد زیاد، تورم ناگهانی یک پا یا علائم مشکوک به لخته باید سریع بررسی شود. خوددرمانی با دارو، مکمل یا روش‌های گیاهی در بارداری بدون نظر پزشک مناسب نیست.
ایستادن یا نشستن طولانی چه نقشی دارد؟
وقتی فرد مدت زیادی بی‌حرکت می‌ایستد، فشار هیدروستاتیک در وریدهای پا بالا می‌ماند و پمپ عضلات ساق کمتر به تخلیه خون کمک می‌کند. مطالعات شغلی نیز ارتباط میان ایستادن طولانی و افزایش خطر واریس را گزارش کرده‌اند. نشستن طولانی هم به دلیل کاهش فعالیت عضلات پا می‌تواند بازگشت وریدی را کند کند.
مشاغلی مانند آرایشگری، فروشندگی، جراحی، آشپزی، نگهبانی، رانندگی و کار اداری طولانی می‌توانند فرد را ساعت‌ها در وضعیت نسبتاً ثابت نگه دارند. راهکار منطقی، حذف شغل نیست؛ شکستن دوره‌های بی‌حرکتی با چند دقیقه راه رفتن، تغییر وضعیت و حرکت مچ و ساق است.
سفرهای طولانی با خودرو یا هواپیما نیز دوره‌های بی‌حرکتی را افزایش می‌دهند، اما بهتر است آن‌ها را مستقیماً «علت واریس» ننامیم. نگرانی مهم‌تر در برخی افراد پرخطر، افزایش احتمال لخته وریدی در بی‌حرکتی طولانی است. بلند شدن و راه رفتن در فواصل مناسب، حرکت مچ پا و رعایت توصیه‌های پزشکی در افراد دارای سابقه DVT یا خطر بالا می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
گرما نیز ممکن است رگ‌های سطحی را گشادتر کند و احساس سنگینی یا تورم را موقتاً بیشتر کند، اما شواهد کافی وجود ندارد که حمام گرم یا هوای گرم را علت اصلی تشکیل واریس بدانیم. تفاوت میان «بدتر شدن موقت علائم» و «ایجاد ساختاری بیماری» در تفسیر عوامل روزمره بسیار مهم است.
لباس بسیار تنگ نیز ممکن است در بعضی افراد احساس فشار یا ناراحتی ایجاد کند، اما نباید آن را علت قطعی واریس دانست. مطلب مشکلات پوشیدن لباس‌های بیش از حد تنگ درباره اثر فشار مداوم بر بدن توضیحات بیشتری دارد.
برای آشنایی با روش‌های مراقبتی و تغییر سبک زندگی در کنار درمان پزشکی، مطلب روش‌های خانگی و مراقبتی واریس اطلاعات تکمیلی ارائه می‌دهد. روش‌های خانگی جای ارزیابی پزشک را در واریس دردناک یا پیچیده نمی‌گیرند.
اضافه‌وزن چگونه خطر واریس را افزایش می‌دهد؟
اضافه‌وزن می‌تواند فشار بیشتری به سیستم وریدی اندام تحتانی وارد کند و با کاهش تحرک نیز همراه باشد. مطالعات جمعیتی، چاقی یا BMI بالاتر را در کنار عواملی مانند سن، جنس و ایستادن طولانی با واریس مرتبط دانسته‌اند. اثر وزن در همه افراد یکسان نیست، اما در فردی که چند عامل خطر دیگر نیز دارد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کاهش وزن در فرد دارای اضافه‌وزن قرار نیست رگ واریسی موجود را ناپدید کند، اما می‌تواند فشار مکانیکی وریدی و برخی علائم را کاهش دهد و برای سلامت کلی قلب و عروق مفید باشد. رژیم‌های سریع و محدودکننده لازم نیستند؛ کاهش وزن پایدار معمولاً با تغییرات تدریجی در غذا و فعالیت ساخته می‌شود.
نکته مهم این است که وزن را نیز نباید به‌تنهایی مقصر دانست. بسیاری از افراد با وزن طبیعی واریس دارند و بسیاری از افراد دارای اضافه‌وزن هرگز رگ واریسی قابل‌توجه پیدا نمی‌کنند. اثر وزن بیشتر در کنار زمینه ژنتیکی، افزایش سن، کم‌تحرکی یا ایستادن طولانی معنی پیدا می‌کند؛ بنابراین هدف از کنترل وزن، کاهش یک عامل قابل تغییر و بهبود سلامت عمومی است، نه وعده پیشگیری صددرصدی از واریس.
الگوی غذایی متعادل نیز در کنترل وزن، یبوست و سلامت عمومی عروق مؤثر است. راهنمای تغذیه سالم و عادت‌های پایدار به‌جای رژیم‌های افراطی روی انتخاب‌های قابل ادامه تمرکز دارد.
آیا جنسیت و هورمون‌ها در واریس نقش دارند؟
در بسیاری از مطالعات، واریس در زنان بیشتر گزارش شده است. یکی از توضیح‌ها نقش هورمون‌ها و بارداری است. استروژن و پروژسترون می‌توانند روی تون و انعطاف دیواره ورید اثر بگذارند و در دوره‌هایی مانند بارداری یا یائسگی شرایط وریدی تغییر می‌کند.
با این حال، نمی‌توان گفت هر تغییر هورمونی مستقیماً باعث واریس می‌شود. سن، سابقه خانوادگی، تعداد بارداری‌ها، وزن و فعالیت بدنی نیز هم‌زمان اثر دارند. مصرف داروهای هورمونی هم باید در زمینه وضعیت کلی فرد بررسی شود و صرف وجود واریس به معنی ممنوعیت خودکار همه درمان‌های هورمونی نیست.
اگر فرد علاوه بر واریس علائم هورمونی دیگری مانند بی‌نظمی شدید قاعدگی دارد، بررسی آن‌ها باید جداگانه انجام شود و نباید همه نشانه‌ها را به یک علت نسبت داد.
آیا لخته خون می‌تواند باعث واریس شود؟
بله، در بعضی افراد سابقه ترومبوز ورید عمقی می‌تواند به دریچه‌های وریدی آسیب بزند و زمینه نارسایی وریدی مزمن و واریس ثانویه را ایجاد کند. این مسیر با واریس اولیه که از ضعف دریچه یا دیواره رگ شروع می‌شود متفاوت است.
وجود واریس به‌تنهایی به این معنی نیست که فرد دچار DVT شده است. با این حال، تورم ناگهانی یک پا، درد جدید و قابل‌توجه، گرمی یا قرمزی، به‌خصوص پس از بی‌حرکتی طولانی، جراحی یا سفر طولانی، باید جدی گرفته شود. اگر همراه این علائم تنگی نفس یا درد قفسه سینه رخ دهد، ارزیابی اورژانسی لازم است.
بیماری‌های عروقی پا علل مختلفی دارند و ظاهر رگ به‌تنهایی تشخیص قطعی ایجاد نمی‌کند. در موارد مشکوک، سونوگرافی داپلر می‌تواند جریان خون، رفلاکس و احتمال انسداد را بررسی کند.
یبوست و افزایش فشار داخل شکم؛ عامل فرعی اما قابل توجه
زور زدن مکرر هنگام دفع و افزایش مزمن فشار داخل شکم در بعضی مطالعات به‌عنوان عامل مرتبط با بیماری وریدی مطرح شده است. سازوکار احتمالی این است که فشار بیشتر در شکم و لگن، بازگشت خون وریدی از پاها را دشوارتر کند. شواهد این عامل از ژنتیک، سن و بارداری ضعیف‌تر است، بنابراین نباید آن را علت اصلی واریس معرفی کرد.
پیشگیری از یبوست با مصرف فیبر کافی، آب، تحرک و درمان علت زمینه‌ای از نظر سلامت عمومی مفید است. اگر یبوست مزمن، خونریزی، کاهش وزن بدون علت یا تغییر جدید در عادت دفع وجود دارد، بررسی پزشکی مهم‌تر از تمرکز روی واریس است.
آیا فشار خون بالا باعث واریس می‌شود؟
فشار خون شریانی بالا و فشار بالای داخل وریدهای پا دو مفهوم متفاوت‌اند. واریس عمدتاً به سیستم وریدی و برگشت خون مربوط است، بنابراین فشار خون بالا را نباید علت مستقیم واریس دانست. ممکن است یک فرد هر دو مشکل را هم‌زمان داشته باشد چون برخی عوامل مانند سن، اضافه‌وزن و کم‌تحرکی میان آن‌ها مشترک‌اند.
برای همین، دیدن رگ واریسی نشانه‌ای برای تشخیص فشار خون نیست و فشار خون نیز باید با اندازه‌گیری استاندارد ارزیابی شود. اگر درباره عددهای فشار خون سؤال دارید، مطلب فشار خون طبیعی و بالا محدوده‌های رایج و اهمیت اندازه‌گیری درست را توضیح می‌دهد.
تمرکز روی سلامت قلب و عروق همچنان مهم است، اما درمان هر کدام باید براساس تشخیص خودش انجام شود.
علائم واریس فقط رگ برجسته نیست
رگ‌های آبی یا بنفش برجسته و پیچ‌خورده شناخته‌شده‌ترین علامت‌اند، اما بعضی افراد ابتدا احساس سنگینی، درد مبهم، سوزش، خارش یا ورم مچ را تجربه می‌کنند. علائم معمولاً پس از ایستادن طولانی یا در پایان روز بیشتر می‌شوند و با استراحت یا بالا قرار دادن پا کاهش می‌یابند.
گرفتگی شبانه ساق ممکن است همراه واریس دیده شود، اما اختصاصی نیست و علل مختلفی دارد. در مطلب گرفتگی عضلات پا در خواب علت‌های دیگری مانند فعالیت، کم‌آبی، داروها یا مشکلات زمینه‌ای نیز بررسی شده‌اند.
در مراحل پیشرفته‌تر ممکن است تغییر رنگ پوست اطراف مچ، اگزمای وریدی، سفت شدن پوست یا زخم ایجاد شود. چنین تغییراتی نشان می‌دهند مشکل از یک مسئله صرفاً زیبایی فراتر رفته است.
اگر می‌خواهید تفاوت شکل‌ها و محل‌های مختلف بیماری را بهتر بشناسید، راهنمای انواع رگ‌های واریسی و روش‌های درمان می‌تواند تصویر کامل‌تری از واریس‌های سطحی، شاخه‌ای و نواحی مختلف بدن ارائه کند.
چه زمانی واریس نیاز به بررسی پزشک دارد؟
اگر رگ‌های واریسی فقط از نظر ظاهری آزاردهنده‌اند، مراجعه می‌تواند برای بررسی گزینه‌های درمانی برنامه‌ریزی شود. اما درد مداوم، ورم قابل‌توجه، تغییر رنگ پوست، زخم، خونریزی از رگ، التهاب دردناک و سفتی مسیر ورید نیاز به ارزیابی جدی‌تر دارند. NICE نیز برای واریس علامت‌دار یا همراه با عوارض، ارجاع به خدمات عروقی را توصیه می‌کند.
در معاینه، پزشک درباره سابقه خانوادگی، بارداری، شغل، لخته قبلی و علائم سؤال می‌کند. در بسیاری از موارد سونوگرافی Duplex برای بررسی رفلاکس وریدی، محل نارسایی دریچه‌ها و احتمال انسداد استفاده می‌شود. این بررسی برای انتخاب درمان مناسب از ظاهر رگ مهم‌تر است.
توصیه درمانی بسته به شدت بیماری، آناتومی ورید و علائم متفاوت است. برخی افراد فقط به تغییر سبک زندگی و کنترل علائم نیاز دارند، در حالی که برای بعضی دیگر روش‌هایی مانند اسکلروتراپی یا ابلیشن داخل وریدی مطرح می‌شود.
آیا می‌توان از واریس پیشگیری کرد؟
اگر زمینه ژنتیکی یا تغییرات ساختاری ورید وجود داشته باشد، هیچ روش خانگی تضمین نمی‌کند واریس هرگز ایجاد نشود. با این حال می‌توان بعضی عوامل قابل تغییر را مدیریت کرد: حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم، اجتناب از دوره‌های بسیار طولانی نشستن یا ایستادن بی‌حرکت و رسیدگی به بیماری‌های زمینه‌ای.
پیاده‌روی و فعالیت‌هایی که عضلات ساق را درگیر می‌کنند می‌توانند به پمپ وریدی کمک کنند. مطلب تمرینات پا و فعالیت بدنی نمونه‌هایی از حرکت‌های اندام تحتانی را معرفی می‌کند؛ فرد دارای واریس شدید، زخم یا بیماری قلبی باید نوع ورزش را با نظر پزشک تنظیم کند.
جوراب فشاری نیز برای بعضی بیماران مفید است، اما نوع و فشار آن باید متناسب با شرایط فرد انتخاب شود. وجود بیماری شریانی یا برخی مشکلات پزشکی می‌تواند انتخاب جوراب را تغییر دهد؛ بنابراین خرید فشار بالا بدون ارزیابی برای همه مناسب نیست.
جدول مهم‌ترین علت‌ها و عوامل خطر واریس
جدول زیر تفاوت میان سازوکار اصلی بیماری و عواملی را که احتمال آن را افزایش می‌دهند خلاصه می‌کند.
| عامل | نقش احتمالی در واریس | قابل تغییر است؟ |
|---|---|---|
| ضعف دریچه وریدی | باعث برگشت خون و افزایش فشار وریدی می‌شود | معمولاً مستقیماً خیر |
| ژنتیک | زمینه ساختاری و خانوادگی ایجاد می‌کند | خیر |
| بارداری | حجم خون، هورمون‌ها و فشار لگنی را تغییر می‌دهد | خیر، اما علائم قابل مدیریت‌اند |
| ایستادن یا نشستن طولانی | زمان افزایش فشار وریدی و بی‌حرکتی را بیشتر می‌کند | تا حدی بله |
| اضافه‌وزن | فشار وریدی و بار مکانیکی را افزایش می‌دهد | در بسیاری افراد بله |
| سابقه DVT | ممکن است به دریچه‌ها آسیب بزند و واریس ثانویه ایجاد کند | سابقه قابل تغییر نیست؛ پیشگیری از عود مهم است |
باورهای اشتباه درباره علت واریس
باور اول این است که هر رگ قابل مشاهده‌ای واریس است. رگ‌های طبیعی، رگ‌های عنکبوتی و وریدهای برجسته در افراد لاغر یا ورزشکار می‌توانند ظاهر متفاوتی داشته باشند. تشخیص واریس فقط براساس رنگ آبی رگ انجام نمی‌شود.
باور دوم این است که واریس فقط از ایستادن ایجاد می‌شود. ایستادن طولانی یک عامل خطر است، اما بدون زمینه ساختاری وریدی لزوماً به واریس منجر نمی‌شود. باور سوم این است که ماساژ، کرم یا یک ماده غذایی می‌تواند دریچه خراب را ترمیم کند. شواهدی برای چنین درمان قطعی وجود ندارد.
باور چهارم این است که واریس همیشه خطرناک است. بسیاری از موارد خفیف‌اند و بیشتر مشکل ظاهری یا ناراحتی محدود ایجاد می‌کنند. در مقابل، وجود علائم هشدار مثل زخم، خونریزی، تورم ناگهانی یا درد شدید نباید به دلیل تصور «فقط واریس است» نادیده گرفته شود.
پرسش‌های متداول درباره علت ایجاد واریس
علت اصلی واریس چیست؟
مهم‌ترین سازوکار، ضعف یا نارسایی دریچه‌های وریدی و گاهی ضعف دیواره ورید است که باعث برگشت خون، تجمع آن و افزایش فشار داخل رگ می‌شود.
آیا ایستادن طولانی حتماً باعث واریس می‌شود؟
خیر. ایستادن طولانی یک عامل خطر است و می‌تواند فشار وریدی را بیشتر کند، اما ژنتیک، سن، بارداری و ساختار رگ‌ها نیز نقش دارند.
آیا واریس ارثی است؟
زمینه خانوادگی یکی از عوامل مهم خطر است. داشتن بستگان مبتلا احتمال واریس را بالا می‌برد، اما ابتلا قطعی نیست.
چرا واریس در بارداری بیشتر می‌شود؟
افزایش حجم خون، تغییرات هورمونی و فشار رحم بر وریدهای لگنی بازگشت خون از پاها را دشوارتر می‌کنند.
آیا اضافه‌وزن باعث واریس می‌شود؟
اضافه‌وزن می‌تواند فشار وریدی را بیشتر کند و با افزایش خطر واریس همراه است، اما تنها علت بیماری نیست.
آیا فشار خون بالا علت واریس است؟
نه به‌صورت مستقیم. فشار خون شریانی و فشار وریدی دو مسئله متفاوت‌اند، هرچند برخی عوامل خطر مانند سن و اضافه‌وزن میان آن‌ها مشترک‌اند.
آیا واریس به دلیل لخته خون ایجاد می‌شود؟
واریس اولیه معمولاً بدون لخته ایجاد می‌شود، اما سابقه DVT می‌تواند به دریچه‌های وریدی آسیب بزند و نارسایی وریدی و واریس ثانویه ایجاد کند.
چه زمانی واریس باید جدی گرفته شود؟
درد مداوم، تورم قابل‌توجه، تغییر پوست، زخم، خونریزی یا تورم ناگهانی یک پا نیاز به ارزیابی پزشکی دارد؛ تنگی نفس همراه علائم پا اورژانسی است.
جمع‌بندی
دلیل ایجاد واریس در بیشتر افراد ترکیبی از سازوکار وریدی و عوامل خطر است. ضعف یا آسیب دریچه‌ها اجازه می‌دهد خون به عقب برگردد و در رگ جمع شود. افزایش فشار داخل ورید، دیواره را گشاد می‌کند و به‌مرور رگ‌های برجسته و پیچ‌خورده شکل می‌گیرند. ضعف اولیه دیواره ورید نیز می‌تواند بخشی از همین چرخه باشد.
ژنتیک، افزایش سن، بارداری، اضافه‌وزن، ایستادن یا نشستن طولانی و سابقه لخته از مهم‌ترین عواملی هستند که احتمال بیماری را بیشتر می‌کنند. با این حال هیچ‌کدام به‌تنهایی برای همه افراد توضیح کامل نیستند. همچنین فشار خون بالا، پوشیدن لباس تنگ یا کمبود یک ماده غذایی را نباید بدون شواهد به‌عنوان علت قطعی واریس معرفی کرد.
جمع‌بندی تاپ ناز این است که مدیریت عوامل قابل تغییر می‌تواند به کاهش فشار وریدی و کنترل علائم کمک کند، اما رگ واریسی علامت‌دار یا پیشرفته نیازمند ارزیابی درست است. اگر درد مداوم، ورم، تغییر پوستی، زخم، خونریزی یا تورم ناگهانی یک پا وجود دارد، بررسی پزشکی و در صورت نیاز سونوگرافی داپلر از درمان‌های خانگی و حدس زدن علت مهم‌تر است.
منابع
برای تهیه و بررسی این مطلب از منابع زیر استفاده شده است.
