اوتیسم در کودکان چیست و چه نشانههای دارد؟
اگر شما صاحب فرزند هستید، بدون شک مسئولیتهایی در قبال کودکان خود دارید. در مسیر رشد و پرورش کودک با چالشهایی مواجه خواهید بود که باید برای گذراندن آنها تلاش کنید. اختلالهای کودک از جمله چالشهایی هستند که ممکن است برای فرزند شما هم پیش بیایند. اختلال اوتیسم یکی از اختلالات شایع کودکان است که بسیاری از والدین درباره آن اطلاعات بسیار کمی دارند. بهتر است درباره اوتیسم در کودکان بیشتر بدانید تا اگر علائم آن را در فرزندتان مشاهده کردید، بتوانید سریعتر برای بهبود و مدیریت آن اقدام کنید. در ادامه با این اختلال و نشانههای آن بیشتر آشنا خواهیم شد.
اوتیسم در کودکان به چه معنا است؟
اولین قدم برای اینکه بدانید کودک شما مبتلا به اوتیسم است یا خیر، این است که اوتیسم را بیشتر بشناسید. اختلال اوتیسم که روانشناسان کودک به آن اختلال طیف اوتیسم میگویند، نوعی اختلال و ناتوانی رشدی عصبی است. افرادی که به این اختلال مبتلا هستند، معمولا در ارتباطات و تعاملهای اجتماعی، مشکلاتی دارند. این کودکان ممکن الست برای بازی، یادگیری یا حرکتهای خود از روشهای خاص خودشان استفاده کنند.
علائم اوتیسم چیست؟
حالا که دانستید اختلال اوتیسم در کودکان چیست، در قدم بعدی باید با علائم این اختلال آشنا شوید. زندگی برای کودکان اوتیسم میتواند چالشهای بسیاری داشته باشد، اما اگر والدین و مربیان بهخوبی علائم را تشخیص دهند و با روانشناس کودک خوب مشورت کنند، بدون شک میتوان این اختلال را مدیریت کرد تا بچهها زندگی آسانتری را تجربه کنند. یادتان باشد که این اختلال یک طیف است و علائم هر کودک ممکن است با دیگری متفاوت باشد. در ادامه مهم ترین نشانه های اوتیسم در کودکان را معرفی میکنیم.
نشانه های اوتیسم در تعاملهای اجتماعی
- کودک در پیدا کردن دوست یا تعامل خوب با سایر کودکان مشکل دارد.
- ممکن است کودک در برقراری ارتباط چشمی با دیگران مشکل داشته باشد.
- تا ۹ماهگی به نامش واکنش نشان نمیدهد.
- تا یکسالگی از حرکات کمی استفاده میکند و در انجام بازیهای تعاملی ناتوان است.
علائم اوتیسم در برقراری ارتباط
- کودک نمیتواند بهخوبی با دیگران ارتباط برقرار کند.
- نسبت به کودکان دیگر در سنین بالاتر شروع به صحبت میکند یا بهطور کلی در گفتار مشکل دارد.
- در جمع یا یک محیط اجتماعی نمیتواند بهراحتی صحبت کند.
- میبینید که کودک کلمات یا عباراتی را تکرار میکند.
علائم رفتاری اوتیسم
- کودک بهطور مکرر انگشتان یا دستهایش را تکان میدهد.
- ممکن است نسبت به برخی چیزهای اطرافش بیشازحد حساس باشد مانند نور، صدا، مزهها یا لمس بعضی از چیزها.
- به روتین منظم نیاز دارد و اگر چیزی برنامه و نظم روزمره کودک را به هم بریزد، آشفته و ناراحت خواهد شد.
- این کودکان ممکن است به چیزهای غیرعادی علاقه داشته باشند یا به شکل متفاوتی با اسباببازیها بازی کنند.
چرا کودکان به اوتیسم مبتلا میشوند؟
هنوز بهطور دقیق کشف نشده است که اوتیسم به چه دلایلی اتفاق میافتد. بنابراین اگر کودک شما مبتلا به اوتیسم است، هرگز خود را سرزنش نکنید و خودتان را مقصر ندانید. ممکن است اوتیسم به دلایل مختلفی مانند نوع رشد مغز کودک یا عوامل ژنتیکی ایجاد شود. باید بدانید که مغز کودکان مبتلا به اوتیسم نسبت به سایر کودکان در سالهای اول زندگی متفاوت رشد میکند، اما پزشکان نمیدانند که دلیل این تفاوت رشد مغزی در این کودکان چیست.
در واقع در مغز بچه های اوتیستیک بخشهایی از مغز به روشه غیرمعمول با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند.شواهد زیادی وجود دارد که نشان میدهد اوتیسم بهصورت ژنتیکی پدیدار میشود، بعضی از محققین بر این باور هستند که ممکن است ترکیب چند ژن این اختلال را به وجود آورند.
اوتیسم در کودکان چگونه درمان میشود؟
بسیاری از والدین کودکان اوتیستیک درباره درمان فرزند خود نگران هستند. باید بدانید که هر کودک مبتلا به اوتیسم به برنامه درمانی خاص خود نیاز دارد. زیرا هر کودک ممکن است علائم متفاوتی داشته باشد، شدت اختلال در او با سایر بچهها تفاوت داشته باشد و به کمک خاصی نیاز پیدا کند. بدون شک هر برنامه درمانی باید زیر نظر متخصص پیادهسازی شود و با توجه به نیاز کودک اجرا شود.
فراموش نکنید که هرچه زودتر اختلال اوتیسم در کودکان زودتر تشخیص داده شود، درمان راحتتر و بهتر انجام میشود. بهتر است به محض اینکه علائم کودک را مشاهده کردید، با یک روانشناس کودک خوب مشورت کنید تا بهترین برنامه درمانی برای او طراحی شود.
- رفتار درمانی کودک: برنامههایی برای تغییر رفتار کودک تدوین میشود تا او بتواند با کمک این برنامهها مهارتهای اجتماعی، حرکتی، تفکر و تعامل با دیگران را تمرین کند. همچنین کودک بهمرور میتواند رفتارهای مشکلسازش را تغییر دهد.
- برنامههای آموزشی: این برنامهها بر تقویت مهارتهای ارتباطی، گفتار، مراقبت از خود و مهارتهای عملی تمرکز دارد.
- درمان دارویی: بعضی از کودکان با توجه به شدت اختلال و تشخیص متخصص در کنار برنامههای درمانی، به مصرف دارو هم نیاز دارند تا بعضی از علائم در آنها متعادلتر شود.
والدین کودکان اوتیسم باید چه کارهایی انجام دهند؟
وقتی که متوجه میشود کودکتان مبتلا به اوتیسم است، باید با مشورت با متخصص روانشناسی کودک و نیز روانپزشک برنامه درمانی را دریافت کنید. در کنار درمانهای تخصصی، شما میتوانید کارهایی انجام دهید که روند بهبود کودک بهتر طی شود و این مسیر برای او و شما آسانتر بگذرد. فراموش نکنید که شما میتوانید تاثیر بسیاری روی روند بهبود فرزندتان داشته باشید.
- یک روتین منظم و سبک زندگی مشخص را برای فرزندتان طراحی کنید. کودکان مبتلا به اوتیسم به روتینها علاقه دارند. بنابراین بهتر است در خانه این نظم را برای آنها اجرا کنید تا آرامش ذهنی داشته باشند.
- بهطور مکرر درباره اختلال طیف اوتیسم آموزش ببینید و اطلاعات خود را بالا ببرید. آگاهی بیشتر باعث میشود بهتر بتوانید در این مسیر کنار فرزندتان باشید و به او بیشتر توجه کنید.
- محیط خانه را امن نگه دارید و با توجه به توصیه روانشناس کودک و گروه درمانی متخصص اسباببازیها و وسایل مناسب برای کودک را تهیه کنید.
- کودک به همدلی شما نیاز دارد. یادتان باشد که هیچکس در ایجاد این اختلال مقصر نیست، بنابراین بهجای نگرانیهای بیشازحد و سرزنشکردن خودتان، از کودک حمایت کنید. محیط آرامشبخش و فضای همدلی باعث میشود که کودک آرامتر و راحتتر مسیر درمانش را طی کند.
- درباره اختلال کودکتان با مربیان و معلمان او صحبت کنید. اگر درمانگر او تشخیص داده باشد، ممکن است کودک به مراقبت خاصی در مدرسه نیاز داشته باشد. بنابراین همیشه با کادر مدرسه در ارتباط باشید و از فضای امن و راحت مدرسه اطمینان پیدا کنید.
سخن پایانی
اوتیسم یکی از اختلالهایی است که کودکان ممکن است از سنین بسیار کم به آن مبتلا شوند. علائم نشانههای هر کودک ممکن است با دیگری متفاوت باشد، زیرا این اختلال یک طیف است و دهها نشانه در سنین مختلف دارد. در هر حال اگر متوجه رفتارها یا کارهای غیرعادی شدید، بدون تلفکردن وقت به یک روانشناس کودک در تهران یا شهر محل سکونت خود مراجعه کنید تا سریعتر برنامه درمانی را دریافت کنید. یادتان باشد که اوتیسم میتواند مهار شود، اما باید با کمک متخصص برای فرزندتان درمان مناسب را شروع کنید.
