طرح احتمالی دولت برای حذف سه دهک بالای درآمدی از فهرست دریافت کالابرگ، به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، در صورت اجرای این تصمیم، حداقل ۵۰ درصد مردم استان تهران و ۳۰ درصد جمعیت کل کشور دیگر مشمول دریافت کالابرگ نخواهند بود. این موضوع در حالی مطرح شده که پیش‌تر قرار بود تمام خانوارها، بدون در نظر گرفتن دهک درآمدی، از اعتبار کالابرگ بهره‌مند شوند و مبلغ این حمایت نیز متناسب با نرخ تورم افزایش پیدا کند. با این حال، باید توجه داشت که موضوع حذف دهک‌های پردرآمد در حال حاضر به‌عنوان یک طرح احتمالی مطرح شده و جزئیات اجرای قطعی آن اعلام نشده است.
طرح حذف سه دهک بالای درآمدی از کالابرگ چیست؟
بر اساس اخبار منتشرشده، طرح حذف سه دهک بالای درآمدی از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ در دولت مطرح شده است. در صورت اجرایی شدن این پیشنهاد، خانوارهای قرارگرفته در دهک‌های هشتم، نهم و دهم از دریافت این حمایت خارج خواهند شد.
برآوردهای مطرح‌شده نشان می‌دهد که اجرای چنین تصمیمی می‌تواند دست‌کم نیمی از جمعیت استان تهران و حدود ۳۰ درصد مردم کل کشور را از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ خارج کند.
البته هنوز اطلاعات دقیقی درباره زمان اجرای احتمالی طرح، معیارهای نهایی شناسایی خانوارهای پردرآمد و نحوه اعمال تغییرات در فهرست مشمولان منتشر نشده است. بنابراین، نمی‌توان حذف کالابرگ این گروه‌ها را تصمیمی قطعی و اجرایی‌شده دانست.
چرا دولت به دنبال حذف دهک‌های پردرآمد از کالابرگ است؟
یکی از موضوعات مطرح‌شده درباره این پیشنهاد، محدودیت منابع مالی دولت برای تأمین اعتبار کالابرگ است. موافقان حذف سه دهک بالای درآمدی معتقدند افزایش اعتبار این طرح متناسب با تورم ضروری است، اما تأمین منابع لازم برای افزایش مبلغ کالابرگ تمام خانوارها با محدودیت‌هایی روبه‌روست.
از نگاه موافقان، حذف خانوارهای پردرآمد می‌تواند منابع مالی بیشتری برای افزایش حمایت از دهک‌های کم‌درآمد فراهم کند. به این ترتیب، دولت می‌تواند اعتبار بیشتری را به گروه‌هایی اختصاص دهد که نیاز اقتصادی بیشتری به حمایت دارند.
در مقابل، منتقدان معتقدند اجرای چنین طرحی بدون برخورداری از اطلاعات دقیق درباره وضعیت واقعی درآمد و دارایی خانوارها می‌تواند به حذف اشتباه برخی افراد منجر شود.
وعده قبلی دولت درباره پرداخت کالابرگ به همه خانوارها چه بود؟
طرح احتمالی حذف سه دهک پردرآمد در شرایطی مطرح شده که از ابتدای اجرای گسترده کالابرگ در دی‌ماه سال گذشته، طبق اعلام دولت قرار بود تمام خانوارها بدون محدودیت دهک درآمدی مشمول این حمایت شوند.
همچنین وعده داده شده بود که مبلغ کالابرگ متناسب با نرخ تورم افزایش پیدا کند و این افزایش در خردادماه ۱۴۰۵ انجام شود.
اکنون مطرح شدن احتمال حذف سه دهک بالای درآمدی، پرسش‌هایی درباره نحوه ادامه اجرای طرح و تغییر احتمالی دامنه مشمولان ایجاد کرده است. در صورت نهایی شدن این پیشنهاد، سیاست پرداخت کالابرگ به تمام خانوارها تغییر خواهد کرد و دریافت‌کنندگان بر اساس وضعیت اقتصادی و دهک درآمدی تفکیک می‌شوند.
نگرانی‌ها درباره نحوه دهک‌بندی خانوارها
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مطرح‌شده درباره حذف دهک‌های پردرآمد، دقت اطلاعات اقتصادی مورد استفاده برای تعیین دهک خانوارهاست.
منتقدان این طرح معتقدند گردش حساب بانکی همیشه به معنای درآمد واقعی افراد نیست و ممکن است برخی تراکنش‌ها به دلایلی مانند دریافت وام، انتقال پول بین حساب‌ها یا پرداخت هزینه‌های خرید، به‌اشتباه به‌عنوان نشانه برخورداری مالی در نظر گرفته شوند.
در همین زمینه، نمونه‌هایی از تغییر دهک خانوارها به دلیل محاسبه چندباره گردش‌های مالی مطرح شده است. چنین مواردی این نگرانی را ایجاد می‌کند که در صورت اجرای طرح بدون اصلاح شیوه دهک‌بندی، برخی خانوارهایی که واقعاً به حمایت اقتصادی نیاز دارند نیز از دریافت کالابرگ محروم شوند.
جمع‌بندی
طرح احتمالی حذف سه دهک بالای درآمدی از فهرست دریافت کالابرگ در دولت مطرح شده و برآوردها نشان می‌دهد در صورت اجرا، حداقل ۵۰ درصد مردم استان تهران و ۳۰ درصد جمعیت کشور از این حمایت خارج خواهند شد. موافقان این تصمیم، تأمین منابع مالی برای افزایش اعتبار کالابرگ دهک‌های کم‌درآمد را از دلایل اصلی آن می‌دانند؛ در مقابل، منتقدان درباره دقت دهک‌بندی و احتمال حذف اشتباه خانوارهای نیازمند هشدار می‌دهند. با این حال، تا زمان اعلام تصمیم رسمی و انتشار جزئیات اجرایی، حذف سه دهک پردرآمد از کالابرگ قطعی نیست.
