اظهارات ایلان ماسک درباره فناوری جدید شرکت نورالینک بار دیگر در شبکه‌های اجتماعی خبرساز شده است. این فناوری که «Blindsight» نام دارد، قرار است با استفاده از یک ایمپلنت مغزی، اطلاعات بصری را مستقیماً به بخش بینایی مغز منتقل کند؛ روشی که در صورت موفقیت می‌تواند امید تازه‌ای برای افراد نابینا، حتی کسانی که از بدو تولد بینایی نداشته‌اند، ایجاد کند.
در ویدئویی که اخیراً در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده، ماسک درباره انجام نخستین کاشت‌های انسانی این فناوری طی ۶ تا ۱۲ ماه صحبت می‌کند. با این حال، بررسی تاریخ انتشار ویدئو نشان می‌دهد این صحبت‌ها جدید نیستند و به ژوئن ۲۰۲۵ بازمی‌گردند. بنابراین، نمی‌توان آن را به‌عنوان اعلام رسمی یک برنامه تازه در اکتبر ۲۰۲۶ در نظر گرفت.
فناوری Blindsight نورالینک چیست و چگونه کار می‌کند؟
فناوری Blindsight یکی از پروژه‌های شرکت نورالینک برای کمک به افراد نابینا است. برخلاف روش‌های معمول درمان مشکلات بینایی که روی چشم، شبکیه یا عصب بینایی تمرکز دارند، این فناوری قرار است مسیر انتقال اطلاعات را دور بزند و مستقیماً با قشر بینایی مغز ارتباط برقرار کند.
در حالت طبیعی، چشم نور را دریافت می‌کند و سیگنال‌های عصبی از طریق عصب بینایی به مغز می‌رسند. مغز این سیگنال‌ها را پردازش می‌کند و آنچه ما به‌عنوان تصویر می‌شناسیم شکل می‌گیرد.
اما در روش پیشنهادی نورالینک، مجموعه‌ای از الکترودهای بسیار کوچک در بخش بینایی مغز قرار می‌گیرند تا با تحریک سلول‌های عصبی، الگوهایی از فعالیت الکتریکی ایجاد کنند. این الگوها می‌توانند به شکل ادراک بصری مصنوعی تجربه شوند؛ حتی اگر چشم یا عصب بینایی فرد عملکرد طبیعی نداشته باشد.
به بیان ساده، هدف این است که برای ایجاد تجربه دیدن، دیگر نیازی به عبور اطلاعات از چشم و عصب بینایی نباشد.
آیا نابینایان مادرزاد هم می‌توانند با نورالینک ببینند؟
یکی از ادعاهای بحث‌برانگیز ایلان ماسک این است که فناوری Blindsight در صورت سالم بودن قشر بینایی مغز، ممکن است به افرادی که از بدو تولد نابینا بوده‌اند نیز کمک کند.
این موضوع از نظر علمی بسیار پیچیده است. مغز افرادی که هرگز تجربه بینایی نداشته‌اند، ممکن است در طول رشد و زندگی مسیرهای متفاوتی برای پردازش اطلاعات حسی ایجاد کرده باشد. به همین دلیل، ایجاد تجربه بصری در این افراد با بازگرداندن بینایی به کسی که در گذشته می‌دیده، یکسان نیست.
در حال حاضر، ادعای امکان بازگرداندن بینایی به نابینایان مادرزاد با استفاده از Blindsight هنوز در آزمایش‌های انسانی اثبات نشده است. بنابراین، هرچند این هدف از نظر پژوهشی قابل بررسی است، نمی‌توان آن را یک درمان قطعی یا در دسترس دانست.
آیا نورالینک می‌تواند بینایی بهتر از چشم انسان ایجاد کند؟
ایلان ماسک در اظهارات قبلی خود گفته است که نسخه‌های اولیه Blindsight احتمالاً وضوح پایینی خواهند داشت؛ او کیفیت ابتدایی تصویر را به گرافیک کنسول‌های قدیمی آتاری تشبیه کرده است.
با این حال، ماسک معتقد است این فناوری در نسل‌های آینده می‌تواند پیشرفت کند و حتی قابلیت‌هایی فراتر از بینایی طبیعی داشته باشد؛ از جمله امکان درک امواج فروسرخ و فرابنفش.
البته این چشم‌اندازها هنوز در حد ادعا و هدف‌گذاری بلندمدت هستند. تاکنون شواهد علمی معتبری منتشر نشده که نشان دهد ایمپلنت Blindsight توانسته است در انسان تصویری با وضوح بالا یا کیفیتی بهتر از چشم طبیعی ایجاد کند.
آیا نورالینک نخستین ایمپلنت بینایی را در ۶ ماه آینده روی انسان آزمایش می‌کند؟
ویدئویی که این روزها با عنوان وعده جدید ایلان ماسک منتشر می‌شود، مربوط به رویدادی در ژوئن ۲۰۲۵ است. ماسک در آن برنامه گفته بود نورالینک امیدوار است طی ۶ تا ۱۲ ماه نخستین ایمپلنت‌های بینایی خود را روی انسان انجام دهد.
اما این بازه زمانی سپری شده و تا ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، شرکت نورالینک گزارشی رسمی از انجام نخستین کاشت انسانی دستگاه Blindsight یا انتشار نتایج آزمایش آن روی انسان ارائه نکرده است.
نورالینک در سپتامبر ۲۰۲۴ اعلام کرده بود که دستگاه Blindsight از سوی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) عنوان «دستگاه با قابلیت پیشرفت درمانی» یا Breakthrough Device Designation را دریافت کرده است. این عنوان می‌تواند روند تعامل و بررسی دستگاه با نهاد نظارتی را تسهیل کند، اما به معنای تأیید نهایی، اثبات اثربخشی یا مجوز استفاده عمومی نیست.
بنابراین، باید میان دریافت این عنوان نظارتی و آغاز واقعی آزمایش انسانی تفاوت قائل شد.
جمع‌بندی؛ وعده بزرگ نورالینک هنوز به اثبات نرسیده است
فناوری Blindsight نورالینک یکی از پروژه‌های بلندپروازانه در حوزه ارتباط مغز و رایانه است که هدف آن ایجاد ادراک بصری مصنوعی از طریق تحریک مستقیم قشر بینایی مغز است. این فناوری در آینده ممکن است به برخی افراد نابینا، حتی نابینایان مادرزاد، کمک کند؛ اما هنوز شواهد انسانی کافی برای تأیید این ادعاها وجود ندارد.
همچنین ویدئوی مربوط به کاشت نخستین ایمپلنت‌ها طی ۶ تا ۱۲ ماه، متعلق به سال ۲۰۲۵ است و نباید آن را خبر تازه‌ای درباره آغاز قطعی آزمایش‌ها تلقی کرد. در حال حاضر، دیدن با وضوحی بهتر از چشم انسان نیز صرفاً یک چشم‌انداز بلندمدت است و تحقق آن به پیشرفت‌های علمی و نتایج آزمایش‌های آینده بستگی دارد.
