ممنوعیت قولنامه عادی برای املاک دارای سند سبز
بر اساس قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، شیوه خرید و فروش برخی املاک تغییر کرده است. مطابق ضوابط جدید، تنظیم قولنامه عادی برای املاکی که دارای سند مالکیت حدنگار سبز رنگ هستند، مجاز نیست و معاملات این املاک باید از مسیرهای رسمی تعیین‌شده انجام شود.
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تأکید کرده است که مشاوران املاک نیز نمی‌توانند برای این دسته از املاک قرارداد عادی یا قولنامه دستی تنظیم کنند. در صورت تخلف، علاوه بر استرداد حق دلالی، جریمه و مجازات‌های صنفی برای مشاور املاک در نظر گرفته شده است.
چرا قولنامه عادی برای سند سبز ممنوع است؟
بر اساس ماده یک قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و تبصره چهار آن، املاکی که پس از لازم‌الاجرا شدن قانون دارای سند حدنگار سبز رنگ شده‌اند، مشمول الزامات ثبت رسمی معاملات هستند.
سندهای تک‌برگی سبز رنگی که از ۳ تیر ۱۴۰۳ به بعد صادر شده‌اند، در هنگام نقل‌وانتقال باید از فرآیندهای رسمی پیش‌بینی‌شده در قانون پیروی کنند. بنابراین، تنظیم قولنامه دستی یا قرارداد عادی در بنگاه برای چنین ملکی، روش قانونی انتقال معامله محسوب نمی‌شود.
مجازات مشاور املاک برای تنظیم قولنامه عادی سند سبز
مطابق ماده ۱۱ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، مشاوران املاک و دلالانی که برای املاک مشمول این قانون سند عادی تنظیم کنند، با مجازات‌هایی روبه‌رو خواهند شد.
مجازات تخلف بر اساس تعداد دفعات به این ترتیب است:
- بار اول: استرداد حق دلالی دریافت‌شده، پرداخت جریمه‌ای معادل سه برابر حق دلالی و تعلیق پروانه کسب به مدت شش ماه.
- بار دوم: استرداد حق دلالی، پرداخت جریمه‌ای معادل شش برابر حق دلالی و تعلیق پروانه کسب به مدت یک سال.
- بار سوم: علاوه بر مجازات‌های قبلی، پروانه کسب مشاور املاک نیز ابطال خواهد شد.
بنابراین، تنظیم یک قولنامه عادی برای ملکی با سند سبز می‌تواند برای مشاور املاک تبعات مالی و صنفی قابل توجهی داشته باشد.
بیش از ۱۱.۵ میلیون سند سبز صادر شده است
بر اساس اعلام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، تاکنون بیش از ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار برگ سند مالکیت حدنگار سبز رنگ در کشور صادر شده است.
دارندگان این اسناد هنگام فروش یا انتقال ملک باید به مقررات ثبت رسمی توجه داشته باشند و معامله را از یکی از مسیرهای قانونی انجام دهند.
روش‌های قانونی معامله ملک دارای سند سبز
برای نقل‌وانتقال املاکی که دارای سند سبز هستند، چند مسیر رسمی پیش‌بینی شده است.
تنظیم قرارداد در دفتر اسناد رسمی
خریدار و فروشنده می‌توانند با مراجعه مستقیم به دفتر اسناد رسمی، قرارداد خصوصی خود را مطابق مقررات ماده ۲ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول تنظیم و ثبت کنند.
ثبت پیش‌نویس قرارداد توسط مشاور املاک
مشاور املاک می‌تواند پس از انجام مذاکرات اولیه، اطلاعات و پیش‌نویس قرارداد را در سامانه ثبت الکترونیک اسناد درج کند.
پس از ثبت پیش‌نویس، خریدار و فروشنده باید حداکثر ظرف پنج روز برای ثبت رسمی معامله به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند. در صورت مراجعه نکردن در این مهلت، پیش‌نویس ثبت‌شده از سامانه حذف خواهد شد.
استفاده از قرارداد یکسان
یکی دیگر از روش‌های پیش‌بینی‌شده، استفاده از قراردادهای یکسان و نمونه در سامانه است. در این روش، مشاور املاک اطلاعات معامله را در سامانه ثبت می‌کند و طرفین باید برای تکمیل فرآیند ثبت رسمی، حداکثر ظرف سه ماه به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند.
معامله ملک با سند سبز چگونه انجام می‌شود؟
با اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، خریداران و فروشندگان باید هنگام معامله ملک به نوع سند توجه داشته باشند. اگر ملک دارای سند مالکیت حدنگار سبز رنگ باشد، تنظیم قولنامه دستی یا قرارداد عادی در بنگاه مجاز نیست و معامله باید از طریق دفترخانه یا فرآیندهای رسمی ثبت‌شده در سامانه‌های مربوط انجام شود.
برای خریدار نیز توجه به این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا امضای یک قولنامه عادی برای ملکی که مشمول الزام ثبت رسمی است، جایگزین فرآیند قانونی انتقال ملک نخواهد شد. به همین دلیل، پیش از پرداخت وجه یا امضای قرارداد، بررسی وضعیت سند و انتخاب مسیر رسمی معامله اهمیت ویژه‌ای دارد.
جمع‌بندی
قولنامه عادی برای املاک دارای سند سبز ممنوع است و مشاوران املاک نمی‌توانند برای این املاک قرارداد دستی تنظیم کنند. طبق مقررات اعلام‌شده، تخلف مشاور املاک می‌تواند از استرداد حق دلالی و جریمه تا تعلیق و در نهایت ابطال پروانه کسب ادامه داشته باشد.
خریداران و فروشندگان این املاک باید معامله را از مسیرهای رسمی، از جمله مراجعه به دفتر اسناد رسمی، ثبت پیش‌نویس قرارداد در سامانه یا استفاده از قرارداد یکسان انجام دهند تا فرآیند نقل‌وانتقال مطابق قانون انجام شود.
