آیین‌نامه جدید مدیریت رفت‌وآمد کارکنان دستگاه‌های اجرایی با هدف کاهش مصرف سوخت، کنترل ترافیک و کاهش آلودگی هوا ابلاغ شد. بر اساس این مصوبه، دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند کارکنانی را که تمام یا بخشی از فعالیت‌هایشان قابلیت انجام غیرحضوری دارد، حداقل دو روز در هفته به‌صورت دورکاری به کار بگیرند.
این مصوبه در جلسه ۲۲ مهر ۱۴۰۵ هیئت وزیران به تصویب رسید و در تاریخ ۲۹ مهر با شماره ۸۹۰۰۱ از سوی معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ شد. در ادامه، جزئیات شرایط دورکاری کارمندان دولت و سایر بخش‌های این آیین‌نامه را در تاپ ناز بررسی می‌کنیم.
دورکاری دو روز در هفته برای چه کارکنانی اجرا می‌شود؟
بر اساس ماده ۳ آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان، دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند مطابق مقررات دورکاری، کارمندانی را که تمام یا بخشی از فعالیت‌های شغلی آنها از راه دور قابل انجام است، حداقل دو روز در هفته دورکار کنند.
بنابراین، این مصوبه شامل تمام کارکنان دولت به‌صورت یکسان نمی‌شود. ملاک اصلی، قابلیت انجام وظایف شغلی بدون حضور فیزیکی در محل کار است.
تعیین کارکنان مشمول، وظایف قابل انجام به‌صورت غیرحضوری و روزهای دورکاری بر اساس تشخیص مدیر مربوط انجام می‌شود. دستگاه‌ها نیز باید به شکلی برنامه‌ریزی کنند که اجرای دورکاری موجب اختلال در ارائه خدمات به مردم نشود.
آیا همه کارمندان دولت مشمول دورکاری دو روزه می‌شوند؟
خیر. کارکنانی که وظایف آنها به حضور فیزیکی در محل کار وابسته است، لزوماً مشمول این امکان نخواهند بود. برای مثال، برخی فعالیت‌های عملیاتی، خدمات مستقیم به شهروندان و مشاغلی که انجام آنها به تجهیزات یا حضور در محل مشخص نیاز دارد، ممکن است امکان دورکاری نداشته باشند.
در مقابل، کارکنانی که وظایف اداری، کارشناسی، برنامه‌ریزی یا فعالیت‌های قابل انجام با ابزارهای ارتباطی و سامانه‌های الکترونیکی دارند، می‌توانند در صورت تأیید مدیر مربوط از این ظرفیت استفاده کنند.
هدف دولت از اجرای آیین‌نامه جدید دورکاری چیست؟
هدف اصلی این آیین‌نامه، کاهش رفت‌وآمدهای غیرضروری کارکنان و اصلاح الگوی سفرهای کاری است. دولت با اجرای این برنامه قصد دارد وابستگی کارکنان به خودروهای شخصی را کاهش دهد و استفاده از حمل‌ونقل عمومی و روش‌های کم‌مصرف رفت‌وآمد را گسترش دهد.
کاهش مصرف سوخت، کنترل ترافیک شهری، بهبود کیفیت هوا و افزایش بهره‌وری دستگاه‌های اجرایی از دیگر اهداف این مصوبه عنوان شده است.
سایر جزئیات آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان
مصوبه جدید دولت تنها به دورکاری دو روز در هفته محدود نمی‌شود و مجموعه‌ای از اقدامات برای تغییر شیوه رفت‌وآمد کارکنان را در بر می‌گیرد.
مهم‌ترین موارد پیش‌بینی‌شده در این آیین‌نامه عبارت‌اند از:
- تعیین یک روز بدون خودروی شخصی: هر دستگاه اجرایی باید یک روز در هفته را به‌عنوان روز بدون خودرو شخصی مشخص کند و کارکنان را به استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی تشویق کند.
- محدودیت استفاده از پارکینگ سازمانی: در روز بدون خودرو، پارکینگ دستگاه‌های اجرایی صرفاً برای خودروهای سازمانی قابل استفاده خواهد بود.
- ترویج حمل‌ونقل عمومی: دستگاه‌ها باید برای افزایش استفاده از اتوبوس، مترو و سایر روش‌های کم‌مصرف رفت‌وآمد برنامه‌ریزی کنند.
- گسترش استفاده از خودروهای برقی: جایگزینی خودروهای بنزینی سازمانی با خودروهای برقی و هیبریدی در دستور کار قرار گرفته است.
- راه‌اندازی سرویس رفت‌وآمد کارکنان: دستگاه‌ها باید برای استفاده بهینه از سرویس‌های سازمانی و جابه‌جایی تعداد بیشتری از کارکنان با خودروهای کمتر برنامه‌ریزی کنند.
- برگزاری مجازی دوره‌های آموزشی: دوره‌هایی که بدون حضور فیزیکی کارکنان قابل برگزاری هستند، باید به شکل مجازی برگزار شوند.
همچنین دستگاه‌های اجرایی باید اطلاعات مربوط به شیوه رفت‌وآمد کارکنان را با رضایت آنها جمع‌آوری و تحلیل کنند تا برنامه‌های کاهش استفاده از خودروهای شخصی با توجه به شرایط هر دستگاه اجرا شود.
آیا دورکاری دو روز در هفته از چه زمانی آغاز می‌شود؟
آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان در ۲۹ مهر ۱۴۰۵ ابلاغ شده است؛ با این حال، اجرای آن به برنامه‌ریزی دستگاه‌های اجرایی و تعیین کارکنان و وظایف مشمول دورکاری نیاز دارد.
هر دستگاه باید سازوکار مشخصی برای مدیریت فعالیت کارکنان دورکار در بستر امن فراهم کند و به شکلی عمل کند که کیفیت و استمرار خدمات آن دچار مشکل نشود. بنابراین، نحوه اجرا و تعیین روزهای دورکاری می‌تواند با توجه به نوع فعالیت هر سازمان متفاوت باشد.
جمع‌بندی
با ابلاغ آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان دستگاه‌های اجرایی، دورکاری حداقل دو روز در هفته برای کارمندانی که تمام یا بخشی از وظایف آنها قابلیت انجام غیرحضوری دارد، در دستور کار قرار گرفته است. تعیین افراد مشمول و روزهای دورکاری بر عهده مدیران مربوط خواهد بود و کارکنانی که وظایف آنها نیازمند حضور فیزیکی است، الزاماً از این امکان برخوردار نمی‌شوند.
این مصوبه علاوه بر دورکاری، برنامه‌هایی مانند تعیین روز بدون خودروی شخصی، توسعه حمل‌ونقل عمومی و استفاده از خودروهای برقی را نیز شامل می‌شود.
